Ekonomide planlanan yapısal dönüşüm adımları kapsamında Kamu İktisadi Teşebbüsleri’ne (KİT) yönelik kapsamlı bir reform süreci gündeme alındı. 2026 yılında hayata geçirilmesi öngörülen düzenlemelerle birlikte, KİT’lerin yönetim yapılarında köklü değişiklikler yapılması ve daha profesyonel bir yönetişim anlayışının benimsenmesi amaçlanıyor.
Hazırlıkları süren yasa teklifi çerçevesinde, kamu işletmelerinin üst yönetim kadrolarının ticari hayatın gereklerine uygun şekilde yeniden yapılandırılması planlanıyor. Bu kapsamda, yönetim süreçlerinde verimlilik, performans ve hesap verebilirlik öncelikli kriterler haline getirilecek.
KAMU PAYI VE İSTİHDAM AZALDI
Mevcut durumda faaliyet gösteren 21 KİT bulunurken, bu kuruluşlardaki personel sayısında yıllar içinde ciddi bir düşüş yaşandı. 2000 yılında ortalama 435 bin olan yıllık personel sayısı, 2025 itibarıyla yaklaşık 94 bine geriledi. Kamu kesiminin ekonomideki payını azaltmaya yönelik politikalar doğrultusunda, KİT’lerin ekonomik ağırlığı da önemli ölçüde azaldı.
KİT’ler tarafından üretilen katma değerin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı 2000 yılında yüzde 3,4 seviyesindeyken, 2025 sonunda yüzde 0,6’ya kadar düştü. Aynı dönemde KİT yatırımlarının toplam kamu ve özel sektör yatırımları içindeki payı da yüzde 5,8’den yüzde 2,4 seviyesine indi.
ÜST YÖNETİM VE PERFORMANS ODAKLI MODEL
Planlanan düzenlemelerle birlikte, KİT’lerin kamu maliyesi üzerinde doğrudan veya dolaylı yük oluşturmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Bu doğrultuda üst yönetim yapılarında kurumsal yönetişimi güçlendirecek adımlar atılacak, performans bazlı ölçüm ve denetim sistemleri yaygınlaştırılacak.
Ayrıca sektörel, idari ve mali açıdan birbirleriyle etkileşim içinde olan kamu işletmeleri arasında daha güçlü bir koordinasyon mekanizması kurulması da reform paketinin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
