Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılında enflasyonun belirlenen yüzde 5 hedefinin ve belirsizlik aralığının üzerinde gerçekleşmesi nedeniyle hükümete açık mektup gönderdi. 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi kapsamında yayımlanan mektupta, hedef sapmasının nedenleri ve alınacak önlemler detaylı şekilde iletildi.
Enflasyon Hedefi Neden Tutmadı?
TCMB, enflasyondaki sapmanın temel nedenleri arasında arz yönlü şoklar, fiyatlama davranışlarındaki katılık ve beklentilerin hedeflerle tam uyumlu olmamasını gösterdi. Kuraklık ve don gibi olumsuz hava koşullarının özellikle gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğu vurgulandı.
Kuraklık ve Don Gıda Fiyatlarını Yükseltti
Yurt içi arz koşullarında yaşanan olumsuzluklar, özellikle tarım üretimini etkiledi. Bitkisel üretimdeki düşüşler gıda fiyatlarında dalgalanmalara yol açarken, bu durum enflasyonun düşüş sürecini geçici olarak yavaşlattı.
Küresel Gelişmeler ve Maliyet Baskısı
Küresel ölçekte enerji ve tarımsal emtia fiyatlarında yaşanan gerileme enflasyonu desteklerken, jeopolitik gelişmeler ve bazı metal fiyatlarındaki artış maliyet baskısı oluşturdu. Küresel tedarik zincirlerindeki iyileşme ise bu etkileri kısmen dengeledi.
Kira ve Hizmet Fiyatları Enflasyonu Yavaş Düşürdü
Kira ve eğitim gibi hizmet kalemlerinde geçmiş enflasyona endeksli fiyat artışları yüksek seviyede kaldı. Bu durum, çekirdek enflasyondaki düşüşü yavaşlatan önemli unsurlar arasında yer aldı.
Döviz Kurunun Etkisi Sınırlı Kaldı
2025 yılında döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkisinin önceki yıllara kıyasla daha sınırlı olduğu belirtildi. Türk lirasındaki görece istikrar ve talep koşullarındaki dengelenme, kur geçişkenliğini azaltan faktörler arasında yer aldı.
Dezenflasyon Süreci Devam Ediyor
TCMB, 2024 Haziran ayında başlayan dezenflasyon sürecinin 2025 yılında da sürdüğünü açıkladı. Sıkı para politikası, finansal koşullardaki disiplin ve talepteki dengelenme bu süreci destekledi.
Faiz Politikası Nasıl Şekillendi?
Merkez Bankası’nın 2025 yılı boyunca izlediği faiz politikası dikkat çekti. Ocak ve mart aylarında toplam 500 baz puan indirimle politika faizi yüzde 42,5’e çekildi. Nisan ayında yeniden artırılarak yüzde 46 seviyesine çıkarılan faiz, yıl sonunda yüzde 38’e kadar düşürüldü.
Makroihtiyati Adımlar Devam Ediyor
TCMB, finansal istikrarı korumak amacıyla makroihtiyati politikalara devam etti. Kur korumalı mevduattan çıkış ve Türk lirası mevduatın artırılmasına yönelik uygulamaların parasal aktarım mekanizmasını güçlendirdiği ifade edildi.
Sıkı Para Politikası Mesajı
Merkez Bankası, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini net bir şekilde vurguladı. Enflasyon görünümünde olası bir bozulma durumunda ise ek sıkılaştırma adımlarının devreye alınacağı belirtildi.
Hedef: Enflasyonu Yeniden Kontrol Altına Almak
TCMB, orta vadede enflasyonu yeniden hedef patikasına çekmek için politikaların kararlılıkla sürdürüleceğinin altını çizdi. Açıklamada, para politikasının ihtiyatlı ve veri odaklı şekilde yönetilmeye devam edeceği dile getirildi.
