Ankara'da gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde ikinci gün, liderler düzeyindeki kritik oturumlarla başladı. Zirvede savunma harcamalarının artırılması, savunma sanayisine yönelik yatırımlar, NATO'nun yeni güvenlik vizyonu olarak öne çıkan "NATO 3.0" konsepti ve Ukrayna'ya verilecek destek ana gündem maddeleri arasında yer alıyor. Zirvenin en dikkat çeken isimlerinden biri olan ABD Başkanı Donald Trump'ın vereceği mesajlar ise yakından takip ediliyor.
Öne Çıkanlar
- NATO liderleri savunma harcamaları, savunma yatırımları, NATO 3.0 vizyonu ve Ukrayna'ya desteği değerlendirecek.
- ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'daki Amerikan askerlerine yönelik açıklamaları zirvenin gündeminde öne çıkıyor.
- Zirve sonunda yayımlanacak bildiride Rusya, İran ve Ukrayna'ya ilişkin önemli mesajların yer alması bekleniyor.
İki gün sürecek zirvenin ilk bölümü dışişleri ve savunma bakanlarının toplantılarıyla tamamlanırken, bugün gerçekleştirilecek liderler oturumlarının NATO'nun geleceğine ilişkin önemli kararların şekillenmesinde belirleyici olması bekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, zirve öncesinde yaptığı açıklamalarda Avrupa'nın güvenlik konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini yineledi. Trump ayrıca Avrupa'daki ABD askerlerinin geleceğine ilişkin daha önce yaptığı değerlendirmelerini tekrarlayarak, müttefik ülkelerin savunma yükünü artırmasının önemine dikkat çekti.
Savunma harcamaları masanın ilk sırasında
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden biri, üye ülkelerin savunma bütçelerini artırma hedefi olacak. NATO'nun daha önce belirlediği milli gelirin yüzde 5'i seviyesindeki savunma harcaması hedefinde kaydedilen ilerleme liderler tarafından değerlendirilecek.
Son dönemde birçok ülke savunma bütçesini artırırken, Türkiye de savunmaya ayırdığı kaynakları önemli ölçüde yükselten ülkeler arasında yer alıyor.
Savunma sanayisinde yeni yatırım dönemi
Liderler, savunma üretim kapasitesinin artırılması, ortak tedarik projelerinin geliştirilmesi ve yeni nesil savunma teknolojilerine yapılacak yatırımları da ele alacak. NATO'nun, üyeler arasındaki koordinasyonu güçlendirerek askeri üretim altyapısını daha etkin hale getirmeyi hedeflediği belirtiliyor.
Son yıllarda Avrupa ülkeleri ve Kanada'nın savunma alanındaki yatırımlarını hızla artırması, ittifakın askeri kapasitesini güçlendirme stratejisinin önemli bir parçası olarak görülüyor.
NATO 3.0 vizyonu şekilleniyor
Ankara Zirvesi'nde öne çıkan başlıklardan biri de "NATO 3.0" olarak adlandırılan yeni güvenlik yaklaşımı olacak. Bu model kapsamında Avrupa ülkelerinin ittifak içindeki savunma sorumluluğunu daha fazla üstlenmesi hedeflenirken, ABD'nin özellikle nükleer caydırıcılık alanındaki lider rolünü sürdürmesi öngörülüyor. Yeni dönemde NATO'nun daha dengeli görev paylaşımına dayalı bir yapıya kavuşması hedefleniyor.
Ukrayna'ya destek mesajı sürecek
Liderlerin Ukrayna'ya yönelik askeri ve siyasi desteğin devamı konusunda ortak irade ortaya koyması bekleniyor. Ayrıca Ukrayna'nın savaş sürecinde geliştirdiği insansız hava aracı teknolojileri ve savunma deneyimlerinin NATO bünyesinde değerlendirilmesi planlanıyor. Buna karşın Ukrayna'nın NATO üyeliği konusunda kısa vadede yeni bir adım atılmasının gündemde olmadığı belirtiliyor.
Ortak bildiride Rusya ve İran mesajları öne çıkacak
Zirvenin ardından yayımlanacak ortak bildirinin kısa ancak kapsamlı mesajlar içermesi bekleniyor. Bildiride NATO'nun ortak savunma ilkesine bağlılığının yeniden vurgulanmasının yanı sıra, Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği açısından oluşturduğu tehdit, terörle mücadele, İran'ın nükleer faaliyetleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği konularına da yer verilmesi öngörülüyor.
Bildiride ayrıca Ukrayna'ya 2026 ve 2027 yıllarını kapsayacak toplam 70 milyar avroluk askeri destek taahhüdünün de yer alması bekleniyor.
