Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından petrol fiyatlarında yükseliş riski artarken Türkiye akaryakıt fiyatlarında eşel mobil sistemine geçti. Yeni sistemde zamların yüzde 75’i ÖTV indirimiyle dengelenecek.
Petrol Krizi Sonrası Türkiye’den Akaryakıt İçin Kritik Adım
İran’ın uluslararası petrol ticareti açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ardından küresel enerji piyasalarında büyük bir fiyat artışı beklentisi oluştu. Petrol arzına ilişkin endişelerin büyümesi üzerine Türkiye, akaryakıt fiyatlarında ani zamların vatandaş üzerindeki etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini devreye aldı.
Yeni uygulama ile petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki artışların doğrudan pompaya yansımasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Zamların Büyük Bölümü ÖTV İndirimiyle Dengelenecek
Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre, akaryakıt maliyetlerinde uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak yaşanacak artışlarda zam oranının yüzde 75’i kadar Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi uygulanacak.
Buna göre fiyat artışı yaşandığında devlet ÖTV’den feragat ederek zamların önemli bir kısmını dengeleyecek. Petrol fiyatlarının düşmesi durumunda ise aynı oranda ÖTV artışı yapılabilecek.
Hürmüz Boğazı Gerilimi Petrol Piyasalarını Etkiledi
Ortadoğu’da artan gerilim ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı, küresel enerji piyasalarında ciddi bir endişe meydana getirdi. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümü bu dar geçitten gerçekleştiği için alınan kararın petrol fiyatlarında hızlı yükselişe neden olabileceği değerlendiriliyor.
Bu gelişmelerin ardından Türkiye, akaryakıt fiyatlarında olası büyük artışların önüne geçmek için eşel mobil sistemini yeniden uygulamaya koydu.
Eşel Mobil Sistemi Nedir?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin tüketiciye doğrudan yansımaması için uygulanan bir vergi dengeleme mekanizmasıdır.
Bu sistemde petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artış nedeniyle akaryakıt maliyetleri yükseldiğinde, devlet ÖTV oranını düşürerek pompa fiyatlarını dengeler. Maliyetler gerilediğinde ise ÖTV yeniden artırılarak vergi dengesi sağlanır.
Uygulamanın temel amacı, enerji fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon üzerindeki etkisini azaltmak ve vatandaşın alım gücünü korumaktır.
