Tüketicileri yanıltıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı daha etkin korumayı amaçlayan yeni yönetmelik 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme; hedefli reklamlar, yapay zekâ ile oluşturulan içerikler, influencer paylaşımları ve indirim kampanyaları başta olmak üzere birçok alanda yeni kurallar getiriyor.
Hedefli reklamlarda şeffaflık zorunlu olacak
Yeni düzenlemeyle birlikte, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri kullanılarak hazırlanan hedefli reklamlarda daha fazla şeffaflık sağlanacak. Reklam verenler, reklamların hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu tercihlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketicilere açık ve kolay erişilebilir şekilde sunmak zorunda olacak. Ayrıca çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yapılarak hedefli reklam gösterilmesi tamamen yasaklanacak.
Influencer paylaşımlarında reklam ibaresi şart
Sosyal medya içerik üreticilerinin ücret, ücretsiz ürün, indirim veya davet gibi herhangi bir menfaat karşılığında yaptığı paylaşımlarda reklam niteliğinin açıkça belirtilmesi zorunlu hale geliyor. Bu kapsamda paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ifadelerinin kullanılması gerekecek.
İndirim kampanyalarına yeni kurallar
İndirimli satış reklamlarında tüketicinin yanıltılmasının önüne geçmek amacıyla yeni fiyat gösterim kuralları uygulanacak. Buna göre, indirimden önceki fiyat olarak yalnızca kampanya başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimden bir önceki fiyat esas alınacak.
Yapay zekâ ile hazırlanan reklamlara düzenleme
Yönetmelikle birlikte yapay zekâ kullanılarak oluşturulan ve gerçek kişilerden ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bunun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak.
Ayrıca, gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyalarının ürünü kullanmış veya tavsiye etmiş izlenimi veren reklamlarda kullanılmasına izin verilmeyecek.
Çevre dostu ifadeleri belgeyle desteklenecek
"Çevre dostu", "doğa dostu" gibi çevresel iddialar artık açıklamasız şekilde kullanılamayacak. Bu tür beyanların hangi aşamayı kapsadığı açıkça belirtilirken, ilgili iddiaların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle doğrulanması gerekecek.
Takviye edici gıda ve tüketici yorumlarına da yeni kurallar
Yeni düzenleme kapsamında takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini veren reklamlara izin verilmeyecek. Ayrıca doğrulanamayan tüketici yorumlarının yayımlanması yasaklanırken, ürün ve hizmet değerlendirmelerinin şeffaf şekilde sunulması zorunlu hale getirilecek.
Ticaret Bakanlığı, yeni yönetmelikle birlikte tüketici haklarının güçlendirilmesi, piyasada şeffaflığın artırılması ve aldatıcı reklamlarla mücadelenin daha etkin şekilde sürdürüleceğini belirtti.
