Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'de 15 Ağustos 2027'de başlayacak yeni araç muayene döneminin ayrıntılarını açıkladı. Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım kapsamında 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi ile yaklaşık 900 muayene hattının hizmet vermesi planlanıyor.
Türkiye'de araç muayene sisteminde kapsamlı bir dönüşüm için hazırlıklar sürüyor. 2027-2047 döneminde araç muayene hizmetlerini yürütecek Turka'nın Örnek Araç Muayene Merkezi, İstanbul Arnavutköy'de tanıtıldı.
Programda konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yeni sistemde teknoloji, güvenlik, çevre duyarlılığı ve vatandaş memnuniyetinin ön plana çıkacağını belirtti.
3 milyar dolarlık yatırım yapılacak
Yeni nesil araç muayene sistemi için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programı planlandığını açıklayan Uraloğlu, Türkiye genelinde toplam 352 merkezin faaliyete geçmesinin hedeflendiğini söyledi.
Planlamaya göre sistemde 249 sabit ve 103 mobil araç muayene merkezi bulunacak. Yaklaşık 900 muayene hattı üzerinden araç sahiplerine hizmet sunulacak.
Binek ve ticari araçların yanı sıra motosikletlere yönelik muayene merkezleri ile traktör gibi tarım araçları için mobil muayene hizmetleri de yeni sistem içerisinde yer alacak.
Yeni dönem 15 Ağustos 2027'de başlayacak
Türkiye genelindeki araç muayene hizmetleri 15 Ağustos 2027 tarihinden itibaren 20 yıl süreyle yeni sistem kapsamında yürütülecek.
Arnavutköy'de oluşturulan örnek istasyon ise yeni dönemin test ve geliştirme merkezi olarak kullanılacak. 15 Ağustos 2027'ye kadar yeni ekipmanlar, yazılımlar ve teknolojiler gerçek araçlar üzerinde denenecek.
Burada elde edilen sonuçların ve deneyimlerin daha sonra Türkiye'nin 81 ilindeki araç muayene merkezlerine aktarılması planlanıyor.
Araç muayenesinde yapay zeka kullanılacak
Yeni nesil istasyonların en önemli yeniliklerinden biri teknolojik altyapı olacak. Merkezlerde yapay zeka destekli görüntü işleme, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri, gelişmiş sensörler ve robotik sistemlerden yararlanılacak.
Bu sistemler sayesinde insan gözünün tespit etmekte zorlanabileceği teknik kusurların daha ayrıntılı biçimde belirlenmesi hedefleniyor.
Yapay zekanın teknik personelin yerine geçmeyeceğini vurgulayan Uraloğlu, teknolojinin çalışanların kararlarını objektif verilerle destekleyen bir yardımcı olarak kullanılacağını ifade etti.
Araçlara kapsamlı "teknik sağlık taraması"
Yeni sistemle araç muayenesinin yalnızca aracın kontrolden geçip geçmediğini belirleyen bir süreç olmaktan çıkarılması amaçlanıyor.
Gelişmiş teknolojiler sayesinde araçların teknik durumlarının daha kapsamlı incelenmesi, hata riskinin azaltılması ve Türkiye genelinde aynı muayene standartlarının uygulanması amaçlanıyor. Uraloğlu, yeni teknolojik altyapıyı anlatırken araçların adeta "MR'ının ve tomografisinin" çekileceğini ifade etti.
Araç sahipleri muayeneyi canlı takip edebilecek
Yeni merkezlerde vatandaşların kullanımına yönelik önemli değişiklikler de yapılacak. Araç sahipleri modern bekleme salonlarından araçlarının muayene sürecini dijital ekranlar ve kamera sistemleri üzerinden canlı olarak takip edebilecek.
Muayene sonuçlarına mevcut uygulamada olduğu gibi e-Devlet üzerinden erişilebilecek. Tespit edilen kusurların ise daha ayrıntılı dijital raporlarla araç sahiplerine sunulması planlanıyor.
Yeni teknolojiler ve operasyonel düzenlemeler sayesinde merkezlerin kapasitesinin daha verimli kullanılması ve araç sahiplerinin bekleme sürelerinin azaltılması amaçlanıyor.
Kredi kartı ödemelerinde komisyon alınmayacak
Yeni araç muayene döneminde vatandaşları doğrudan ilgilendiren ödeme değişikliği de hayata geçirilecek. Bakan Uraloğlu, kredi kartıyla gerçekleştirilen araç muayene ödemelerinde vatandaşlardan herhangi bir komisyon alınmayacağını açıkladı.
Merkezler çevreci olacak
Yeni nesil araç muayene istasyonlarının çevresel etkiler dikkate alınarak tasarlanması da planlanıyor. Enerji verimliliği, karbon emisyonlarının azaltılması, dijitalleşme ve yeşil lojistik yeni sistemin temel unsurları arasında yer alacak.
Araç muayenelerinden elde edilecek büyük veri altyapısının ise araçlardaki yaygın arızaların belirlenmesi, güvenliğin artırılması, akademik araştırmaların desteklenmesi ve gelecekteki ulaşım politikalarının geliştirilmesinde kullanılması amaçlanıyor.
Uraloğlu, bugüne kadar tekrar muayenelerle birlikte 213 milyonun üzerinde araç muayenesi gerçekleştirildiğini belirterek yeni dönemin temel amacının daha hızlı, güvenli, şeffaf ve teknolojik bir araç muayene sistemi oluşturmak olduğunu ifade etti.
