Türkiye genelindeki ATM’lerde bankaların sessiz sedasız hayata geçirdiği yeni uygulama, vatandaşın nakit para kullanımını doğrudan etkilemeye başladı. Bankalar, ATM haznelerindeki kapasiteyi daha verimli kullanabilmek için önce 5, 10 ve 20 TL’lik banknotları sistemden kaldırırken, şimdi birçok ATM’de 50 TL’lik banknotların da verilmediği görülüyor. Böylece birçok cihazda en düşük para çekme tutarı fiilen 100 TL’ye kadar yükseldi.
Özellikle günlük harcamalarını küçük miktarlarda yapan vatandaşlar için yeni sistem ciddi sıkıntılar oluşturuyor. Öğrenciler, emekliler ve dar gelirli vatandaşlar hesaplarında bulunan düşük bakiyeleri çekmekte zorlanırken, küçük kupür eksikliği günlük yaşamı doğrudan etkiliyor.
Küçük Tutar Çekmek Zorlaştı
ATM’lerde küçük banknotların kaldırılmasıyla birlikte vatandaşlar artık düşük miktarda nakit çekememekten şikâyet ediyor. Daha önce 20 TL veya 50 TL gibi tutarlarda para çekebilen kullanıcılar, yeni sistem nedeniyle hesaplarında kalan düşük bakiyelere ulaşmakta sorun yaşıyor.
Özellikle öğrenciler ve emekliler için küçük tutarlı nakit kullanımının önemli olduğu belirtilirken, günlük ulaşım, market ve temel ihtiyaç harcamalarında sıkıntı yaşandığı ifade ediliyor.
Semt Pazarlarında Para Üstü Sorunu Büyüyor
Küçük kupürlerin dolaşımdan çekilmesi yalnızca vatandaşları değil, mahalle esnafını da olumsuz etkiledi. Semt pazarları, bakkallar, marketler ve küçük işletmeler para üstü vermekte zorlanırken, özellikle nakit alışverişin yoğun olduğu bölgelerde sorun daha da büyüyor.
Pazarlarda gramajlı ürünlerin fiyatlarının sürekli değişmesi nedeniyle para üstü ihtiyacının arttığı belirtilirken, bazı alışverişlerde müşteriler ile esnaf arasında tartışmalar yaşandığı ifade ediliyor.
Esnaf Bozuk Para Bulmakta Güçlük Çekiyor
Bakkal, tekel bayii, eczane ve pazarcı gibi küçük işletmelerin gün içerisinde müşterilere para üstü verebilmek için çevreden bozuk para toplamak zorunda kaldığı belirtiliyor. Bazı işletmelerin güne başka dükkânlardan para bozdurarak başladığı öğrenildi.
Özellikle küsuratlı ilaç ödemelerinin yapıldığı eczanelerde, küçük banknot eksikliği nedeniyle ödeme sırasında zaman zaman sorunlar yaşandığı kaydediliyor.
Ekonomistlerden “Gizli Enflasyon” Uyarısı
Ekonomist Ahmet Karaoğlu, ATM’lerdeki yeni düzenlemenin temel nedeninin yüksek enflasyon olduğunu belirtti. Karaoğlu, işlem tutarlarının yükselmesi nedeniyle bankaların ATM haznelerinde daha çok 100 ve 200 TL’lik banknotlara yer vermek zorunda kaldığını söyledi.
Karaoğlu’na göre küçük kupürlerin azalması, fiyatların yukarı yuvarlanmasına neden olurken bu durum özellikle dar gelirli vatandaş için “gizli enflasyon” etkisi oluşturuyor. Uzmanlar, küçük esnafı ve düşük gelirli vatandaşları rahatlatacak yeni bir nakit planlaması yapılmaması halinde sokak ekonomisinde daha büyük sorunların ortaya çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
