Depremden etkilenen illerde ekonomik toparlanma ihracat rakamlarına da yansıdı. Ticaret Bakanlığı, bölge illerinin toplam ihracatının geçen yıl 25 milyar 10 milyon dolara kadar ulaştığını açıkladı. Bakanlık, bu yükselişi Türkiye’nin üretim gücünün ve toplumsal dayanışmasının somut bir göstergesi olarak değerlendirdi.
6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümü dolayısıyla yapılan açıklamada, afet sonrası yürütülen yeniden inşa çalışmaları ile ticaret ve ihracatta kaydedilen ilerlemelere dikkat çekildi. Açıklamada, depremin ardından geçen üç yılda bölgenin ekonomik ve sosyal yapısının güçlendirilmesi adına önemli mesafe kat edildiği vurgulandı.
Yeniden inşa için trilyonluk kaynak
“Asrın felaketi” olarak nitelendirilen depremlerin ardından, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde devletin tüm imkânlarının seferber edildiği belirtilirken, 2023-2025 döneminde kayıpların telafisi için toplam 3,6 trilyon liralık harcama yapıldığı aktarıldı. 2026 yılı bütçesinde ise deprem bölgesinin ihtiyaçları için 653 milyar liralık kaynak ayrıldığı açıklandı.
Ticaret ve lojistikte kapsamlı kolaylıklar
Bakanlık, depremin ilk gününden itibaren sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde çalışarak hem ihtiyaçların karşılanmasını hem de hasar tespit süreçlerini koordine etti. Yurt dışından gelen yardım malzemelerinin gümrük vergisinden muaf tutulduğu ve dış ticaret kısıtlaması uygulanmadan ülkeye girişinin sağlandığı belirtilirken, kara, hava, deniz ve demir yolu üzerinden toplam 7 bin 909 sevk işlemi gerçekleştirildiği kaydedildi.
Kullanılamaz hale gelen gümrük müdürlüklerinin işlemlerinin diğer gümrük idareleri üzerinden yürütüldüğü, tasfiyelik eşyalardan insani yardıma uygun olanların deprem bölgesine yönlendirildiği ve ithalatta ürün güvenliği denetimlerinde hızlandırıcı tedbirler alındığı ifade edildi.
Fahiş fiyat ve rekabet ihlallerine ağır cezalar
Açıklamada, deprem bölgesinde temel ihtiyaç ürünlerinde fahiş fiyat uygulamalarına karşı sıkı denetim yapıldığı vurgulandı. Bu kapsamda 331 e-satıcıya yaklaşık 79 milyon lira, hazır beton ve çimento fiyatlarını artıran 39 işletmeye ise 54 milyon lira idari para cezası kesildi. Rekabet ihlalleri nedeniyle 40’tan fazla teşebbüse toplamda yaklaşık 610 milyon lira ceza uygulandığı bildirildi.
İhracatta kademeli artış
Ticaret Bakanlığı verilerine göre deprem bölgesi illerinin ihracatı 2023’te 22 milyar 991 milyon dolar seviyesindeyken, 2024’te 24 milyar 228 milyon dolara, geçen yıl ise 25 milyar 10 milyon dolara kadar yükseldi. Böylece bölge ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,2 artış gösterdi.
Bölgedeki ihracatçıların desteklenmesi amacıyla Türk Eximbank kredilerine 6 ay vade uzatımı sağlanırken, uluslararası kuruluşlardan temin edilen 200 milyon dolarlık kaynakla yatırım harcamaları finanse edildi. Ayrıca firmalara 2023’te 1,6 milyar dolar, 2024’te 2,3 milyar dolar ve geçen yıl 2,1 milyar dolar tutarında finansman desteği verildi.
Ekonomi güçlü seyrini koruyor
Açıklamada, esnaf ve sanatkârların nakit akışını korumak için Halkbank kaynaklı faiz indirimli kredilerin artırıldığı, borç erteleme ve yapılandırma imkânlarının devreye alındığı da hatırlatıldı. Tüm bu adımların etkisiyle Türkiye ekonomisinin, yaşanan büyük felakete rağmen güçlü görünümünü sürdürdüğü ve 2023 yılında yüzde 5 büyüme kaydettiği vurgulandı.
