Türkiye genelinde uygulanan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi kapsamında 1 Temmuz'dan bu yana 130 milyon içecek ambalajı geri dönüşüm sürecine dahil edildi. Sistem sayesinde 246 ton karbon emisyonunun önüne geçilirken önemli miktarda enerji ve ham madde tasarrufu sağlandı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminin ulusal entegrasyon çalışmaları sürüyor.
İçecek ambalajlarının diğer atıklardan ayrı şekilde toplanmasını ve yeniden ekonomiye kazandırılmasını amaçlayan sistemin ülke genelindeki entegrasyon süreci 1 Temmuz'da başlamıştı.
Her Uygun Ambalaja 1 Lira Teşvik
DOA kapsamında vatandaşlar, sisteme uygun olarak iade ettikleri her içecek ambalajı için 1 lira teşvik bedeli kazanıyor.
Uygulamanın başladığı tarihten bu yana sisteme dahil edilen içecek ambalajlarının sayısı 130 milyona kadar ulaştı.
Toplanan ambalajların yaklaşık yüzde 67'sini PET, yüzde 17'sini alüminyum ve yüzde 16'sını cam ambalajlar oluşturdu.
İade noktalarının yaygınlaşması ve vatandaşların sisteme gösterdiği ilginin artmasıyla birlikte toplanan ambalaj miktarının önümüzdeki dönemde daha da yükselmesi bekleniyor.
246 Ton Karbon Emisyonu Engellendi
DOA sistemi, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının diğer atıklara karışmadan temiz ve ayrı biçimde toplanmasını sağlıyor.
Bu yöntemle geri dönüşüm sürecinde daha kaliteli ikincil ham madde elde edilirken, yeni ham madde ve doğal kaynak kullanımının azaltılmasına da katkı sunuluyor.
Bugüne kadar sisteme dahil edilen ambalajların geri dönüştürülmesiyle yaklaşık 246 ton karbondioksit emisyonunun önüne geçildi.
Aynı süreçte 47 bin varil petrol kullanımının engellendiği ve 11,4 gigavatsaat enerji tasarrufu sağlandığı bildirildi. Ambalajların doğaya veya depolama alanlarına gitmek yerine yeniden üretime kazandırılması, atıkların oluşturduğu çevresel yükün azaltılmasına da yardımcı oluyor.
Geri Dönüşüm Süreci Dijital Olarak Takip Ediliyor
DOA sisteminin önemli özelliklerinden biri de ambalajların geri dönüşüm yolculuğunun dijital ortamda kayıt altında tutulması.
Depozito İade Makinelerine (DİM) bırakılan DOA logolu ambalajlar, barkod ve sistem bilgileri kullanılarak doğrulanıyor. İade işlemi tamamlandıktan sonra bilgiler dijital olarak sisteme kaydediliyor.
Makinede doğrulanan ambalajlar sıkıştırılıyor ve daha sonra yetkili saha operatörleri tarafından düzenli olarak toplanıyor.
DİM'lerde sayımı ve doğrulaması tamamlanan ambalajlar ayrıca bir doğrulama merkezine gönderilmeden doğrudan geri dönüşüm sürecine aktarılıyor.
PET, Cam ve Alüminyum Yeniden Ham Maddeye Dönüşüyor
Manuel iade noktalarının yanı sıra otel, restoran ve kafelerden toplanan içecek ambalajları ise sayma ve doğrulama merkezlerinde kontrol ediliyor.
Burada ambalajlar PET, cam ve alüminyum olmak üzere ayrıştırılıyor. Sisteme uygun olmadığı tespit edilen ambalajlar süreçten çıkarılıyor.
Kontrollerin ardından malzemeler lisanslı geri dönüşüm tesislerine gönderiliyor. PET şişeler yeniden plastik ham maddesine, cam ambalajlar cam kırığına, alüminyum kutular ise yeni ürünlerin üretiminde kullanılabilecek alüminyum ham maddesine dönüştürülüyor.
DOA sistemi kapsamında bir ambalajın piyasaya sürülmesinden tüketici tarafından iade edilmesine, toplanmasından geri dönüşüm tesisine ulaştırılmasına kadar geçen süreç dijital altyapı üzerinden takip edilerek kayıt altında tutuluyor.
