Orta Doğu’daki çatışmaların ekonomik etkileri büyürken, European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) bölge ülkeleri için kritik uyarılarda bulundu. Bankaya göre artan jeopolitik riskler; enerji fiyatları, ticaret akışları ve finansman koşulları üzerinden Türkiye dahil birçok ekonomiyi olumsuz etkileyebilir.
Enerji ve Tedarik Zinciri Şoku
EBRD, yükselen petrol ve gübre fiyatlarının yanı sıra ticaret ve turizmde yaşanabilecek aksaklıkların ekonomik büyümeyi baskılayacağını belirtiyor. Bankanın Baş Ekonomisti Beata Javorcik, jeopolitik krizlerin enerji piyasalarından tedarik zincirlerine kadar geniş bir etki alanı oluşturduğunu ifade etti.
Uzmanlara göre petrol fiyatlarının uzun süre 100 doların üzerinde kalması ve kimyasal ile metal tedarikinde yaşanabilecek kesintiler, küresel büyümeyi en az 0,4 puan aşağı çekebilir. Aynı süreçte enflasyonun da 1,5 puandan fazla artabileceği öngörülüyor.
Hürmüz Boğazı ve Kritik Girdiler
Enerji ve hammadde piyasalarında daralma riskine dikkat çeken EBRD, özellikle Hürmüz Boğazı kaynaklı kesintilerin gübre hammaddeleri, alüminyum, plastik ve sülfür gibi kritik ürünlerde fiyat artışına yol açabileceğini vurguluyor.
Türkiye ve Bölge Ülkeleri Risk Altında
Rapora göre Türkiye’nin de içinde bulunduğu Güney ve Doğu Akdeniz bölgesinde tahvil faizleri yükseliyor. Küresel finansal koşulların daha da sıkılaşması halinde sermaye çıkışlarının hızlanabileceği belirtiliyor.
Turizm gelirleri ve Körfez ülkelerinden gelen işçi dövizleri de risk altında. Özellikle Mısır, Ürdün ve Lübnan gibi ekonomilerde gelir kayıpları öne çıkarken, Türkiye gibi enerji ve gıda ithalatına bağımlı ülkelerin daha fazla etkilenebileceği ifade ediliyor.
Uzun Vadede Enerji Güvenliği Ön Plana Çıkacak
EBRD, uzun vadede bu tür krizlerin enerji güvenliği konusunu daha da kritik hale getireceğini belirtiyor. Ayrıca küresel ticarette parçalanma eğiliminin hızlanabileceği, ancak enerji ihracatçısı ülkeler için ek gelir fırsatları doğabileceği de raporda yer alıyor.
