Emekli Maaşlarında Yeni Dönem: 5 Aşamalı Model ve “Sıfır Zam” İhtimali Gündemde

Eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, emeklilik sisteminde kapsamlı bir değişiklik hazırlığı olduğuna dikkat çekti. Karakaş’a göre hükümet, mevcut “maaş odaklı” yapıyı bırakarak “gelir ve ihtiyaç odaklı” yeni bir modele geçmeyi planlıyor. Bu değişiklikle birlikte bazı emeklilerin belirli bir süre zam alamama riskiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Maaş Yerine Hane Geliri Esas Alınacak

Yeni sistemde yalnızca emekli aylığına değil, haneye giren toplam gelire ve yaşam koşullarına bakılması öngörülüyor. Böylece aynı maaşı alan ancak farklı ekonomik şartlara sahip emekliler farklı değerlendirmeye tabi tutulabilecek.

Örneğin 12 bin 500 TL maaş alıp birden fazla evi bulunan bir emekli ile aynı maaşı alıp kirada yaşayan ve başka geliri olmayan bir emekli aynı kapsamda değerlendirilmeyecek.

5 Aşamalı Model Masada

Karakaş’ın aktardığına göre henüz netleşmiş bir taslak bulunmamakla birlikte üzerinde durulan sistem şu başlıklardan oluşuyor:

1. Dağınık sosyal yardımlar tek çatı altında toplanacak. Belediyeler, vakıflar ve bakanlıkların sağladığı destekler ortak bir sosyal yardım haritasında birleştirilecek.
2. Hane geliri temel kriter olacak. Sadece maaş değil, yaşam standardı dikkate alınacak.
3. SGK ve Aile Bakanlığı verileri entegre edilecek. Gelir sınırının altında kalanlar otomatik tespit edilerek destek sağlanacak.
4. Nakit destek modeli yaygınlaşacak. Kömür veya gıda kolisi yerine karta yüklenen nakit yardımlar öne çıkacak.
5. Yaşam maliyetine göre tamamlama sistemi uygulanacak. Özellikle büyükşehirlerde kira ve fatura desteği gibi uygulamalar gündeme gelebilecek.

Kök Maaşı Düşük Olanlar İçin Risk

Karakaş, 2026 Temmuz’dan itibaren tartışmanın “kök maaş” yerine “hane geliri yaşam sınırının altında mı?” sorusuna odaklanacağını belirtti.

Hâlihazırda 20 bin TL taban maaş alan ancak kök maaşı 11-13 bin TL seviyesinde olan emeklilerin, enflasyon farkı bu seviyenin üzerine çıkana kadar zam alamama ihtimali de bulunuyor.

Ancak kirada oturma, hanede başka gelir bulunmaması ve çocuk sayısı gibi kriterlere göre ek destek sağlanabileceği ifade ediliyor.

Örnek Senaryo

• Kök maaşı 11 bin TL olan, kirada yaşayan ve hanede başka geliri bulunmayan bir emekli; kira ve yakıt desteğiyle 22-28 bin TL seviyesinde gelire ulaşabilecek.
• Aynı kök maaşa sahip ancak kendi evinde oturan ve eşinin de emekli maaşı bulunan bir kişi ise yalnızca mevcut taban maaşı almaya devam edebilecek.

Yeni modelde temel kriterin hanedeki kişi başına düşen gelir olması bekleniyor.