Ekonomi yönetiminin 2023 yılında açıkladığı Orta Vadeli Program’da (OVP) yer alan enflasyon hedefleri ile gerçekleşen veriler arasındaki fark dikkat çekti. Programda 2026 yılı enflasyonunun yüzde 8,5 seviyesine düşürülmesi öngörülürken, güncel tahminler yıl sonu enflasyonunun yüzde 29 civarında gerçekleşebileceğine işaret ediyor. Böylece hedef ile tahmin arasındaki fark yüzde 350 seviyesine kadar ulaştı.
Yüksek Faiz Politikasına Rağmen Enflasyon Geriledi Ama Hedefler Tutmadı
2023 Eylül ayında açıklanan OVP’ye göre enflasyonun;
- 2023’te yüzde 65
- 2024’te yüzde 33
- 2025’te yüzde 15
- 2026’da yüzde 8,5
seviyesine düşmesi planlanmıştı.
Bu süreçte politika faizinin yüzde 8,5 seviyesinden yüzde 50’ye kadar yükseltilmesiyle sıkı para politikası uygulandı. Ancak enflasyon beklenen hızda düşmedi. TÜFE, 2023 sonunda yüzde 64,77, 2024 sonunda yüzde 44,38, 2025 yılında ise yüzde 30,89 olarak kaydedildi.
Reel Sektörde Finansman Baskısı Arttı
Yüksek faiz ortamı, üretim ve yatırım cephesinde de etkisini gösterdi. Ticari kredi faiz oranlarının yüzde 70 seviyelerine kadar yükselmesiyle birlikte birçok işletme finansmana erişimde zorlandı. Sanayi ve imalat sektöründe kapasite düşüşleri, konkordato başvuruları ve yatırım ertelemeleri ön plana çıktı.
Cari Açıkta Yeniden Yükseliş
2023 yılında 45,4 milyar dolar olan cari açık, 2024 yılında 10 milyar dolara kadar gerilemişti. Ancak sonraki dönemde yeniden artış görüldü. 2025 yılında 25,2 milyar dolara yükselen cari açığın, 2026’nın ilk çeyreğinde 20 milyar dolara ulaştığı belirtildi.
Döviz Kurlarında Son Üç Yılda Sert Artış
Türk Lirası’nın yabancı para birimleri karşısındaki değer kaybı da dikkat çekti. Mayıs 2023’te 20 TL seviyesinde olan dolar kuru yaklaşık yüzde 125 artışla 45 TL’ye yükselirken, 21,5 TL olan euro kuru ise yüzde 145 artışla 52,75 TL seviyesine kadar çıktı.
Ekonomide Gözler Yeni Adımlarda
Uzmanlar, enflasyonla mücadelede sadece faiz politikasının yeterli olmayacağını, üretim, yatırım, ihracat ve fiyat istikrarını birlikte destekleyen kapsamlı adımların önem taşıdığını belirtiyor. Önümüzdeki dönemde açıklanacak yeni ekonomi politikaları piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
