EPDK’den Doğal Gaz Piyasasına Yeni Düzenleme: İşlem İptali ve Referans Fiyat Kuralları Değişti
EPDK, Vadeli Doğal Gaz Piyasası’nda teklif ve işlemlerin iptal edilebileceği koşulları yeniden belirledi. Organize toptan satış piyasasında ise günlük referans fiyat hesabı, teklif miktarları, dengeleyici işlemler ve piyasaya erişim kurallarında değişikliğe gidildi.
EPDK, Vadeli Doğal Gaz Piyasası’nda teklif ve işlemlerin iptal edilebileceği koşulları yeniden belirledi. Organize toptan satış piyasasında ise günlük referans fiyat hesabı, teklif miktarları, dengeleyici işlemler ve piyasaya erişim kurallarında değişikliğe gidildi.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun doğal gaz piyasalarının işleyişine ilişkin iki ayrı kararı Resmî Gazete’de yayımlandı. Vadeli piyasaya yönelik değişiklikler 1 Ocak 2027’de uygulanmaya başlayacak. Organize toptan satış piyasasındaki düzenlemelerin bir bölümü ise yayımıyla birlikte yürürlüğe girdi.
Vadeli Doğal Gaz Piyasasında Hangi İşlemler İptal Edilebilecek?
Yeni düzenlemeyle piyasa işletmecisinin bekleyen teklifleri veya gerçekleşmiş işlemleri iptal edebileceği durumlar güncellendi.
Piyasa işletmecisinden kaynaklanan bilgisayar, yazılım ve diğer teknolojik altyapı hataları, iptal gerekçeleri arasında yer aldı. Katılımcıların veya kontratların işlemlerini durdurmayı gerektiren maddi unsurların bulunması halinde de iptal uygulanabilecek.
Piyasa işletmecisine karşı mali yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumundaki mevcut teklifler ile kontratlar için belirlenen günlük fiyat değişim sınırlarının dışında kalan teklifler de düzenleme kapsamında değerlendirilecek.
Belirtilen koşullardan en az birinin oluşması halinde piyasa işletmecisi, taraflardan en az birinin başvurusu üzerine veya kendiliğinden harekete geçebilecek. Bekleyen tekliflerin ya da gerçekleşen işlemlerin tamamı veya bir kısmı iptal edilebilecek.
Bu hükümler 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Günlük Referans Fiyat Hesabına Yüzde 50 Sınırı
Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası’ndaki değişikliklerle günlük referans fiyatın (GRF) hesaplanmasında yeni bir sınır getirildi.
Her ayın ilk gaz günü dışında, yayımlanmış son gaz gününün GRF değerinin yüzde 50 altında veya yüzde 50 üzerinde kalan eşleşmeler, ilgili günün referans fiyat hesabına katılmayacak.
Hesaplamada, ilgili gaz gününden önceki gün saat 08.00 ile gaz gününü izleyen gün saat 08.00 arasında gerçekleşen işlemler esas alınacak. İlave dengeleyici işlemler de ağırlıklı ortalama fiyat hesabına dahil edilecek.
Hesaplanan günlük referans fiyat, gaz gününü takip eden gün saat 08.30’da açıklanacak.
STP’de Teklif Miktarları Yeniden Belirlendi
Sürekli Ticaret Platformu’nda (STP) sunulacak tekliflerin miktarlarına ilişkin sınırlar da değiştirildi.
Her bir teklifin en az 1.000 standart metreküp olması gerekecek. Azami teklif miktarı ise her gaz günü için saat 12.00–14.05 arasındaki dönem hariç olmak üzere 500 bin standart metreküp olarak uygulanacak.
Dengeleyici İşlemler Sırasında Teklifler Geçici Olarak Pasife Alınacak
İletim şirketinin STP üzerinden yapacağı ilave dengeleyici işlemler için de yeni bir uygulama belirlendi.
Bu işlemler sırasında aynı yöndeki diğer teklifler, belirlenen işlem saatinden beş dakika önce pasife alınacak. Tekliflerin pasif kalacağı toplam süre 10 dakika olacak.
Piyasaya Erişimin Askıya Alınmasına İlişkin Hükümler Değişti
Ödeme ve teminat yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya mevzuata aykırı işlemlerin düzeltilmemesi gibi durumlarda katılımcıların piyasaya erişiminin askıya alınmasına ilişkin hükümler güncellendi.
Piyasa işletmecisinin veri yayımlama, raporlama ve bilgi paylaşımı görevleri de yeniden düzenlendi.
Düzenlemeler Ne Zaman Uygulanacak?
Vadeli Doğal Gaz Piyasası’nda teklif ve işlem iptaline ilişkin değişiklikler 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Organize toptan satış piyasasında erişimin askıya alınması ile veri yayımlama, raporlama ve bilgi paylaşımına ilişkin hükümler de aynı tarihte uygulanmaya başlayacak. Bu karardaki diğer hükümler ise Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi.
Yorumlar