Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kamuda tasarruf tedbirlerinin sonuçlarını açıkladı. Tasarruf Genelgesi sonrasında kiralık araç sayısının yüzde 21 azaltıldığını belirten Şimşek, kamu harcamalarında alınan önlemlerin cari fiyatlarla 484 milyar liralık tasarruf sağladığını söyledi. Şimşek ayrıca kamu yatırımlarından kesinti yapılmadığını, vergi denetimlerinde ise büyük şirketlere ağırlık verildiğini ifade etti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'ın (OVP) açıklanmasının ardından ekonomi gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Kamuda uygulanan tasarruf politikalarına ilişkin rakamları paylaşan Şimşek, tasarrufun kamu yatırımlarının azaltılması yoluyla gerçekleştirildiği yönündeki değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Kamu Yatırımlarının Payı Azalmadı
Şimşek, 2027 bütçesinde kamu yatırımlarının milli gelir içerisindeki payının 2026'ya kıyasla gerilemediğini belirtti. Yedek ödenekte tutulan ve yatırımların hızlandırılması amacıyla kullanılması planlanan kaynaklarla birlikte kamu yatırımlarının milli gelire oranının yaklaşık yüzde 1,8'e yükselmesinin öngörüldüğünü ifade eden Şimşek, tasarruf tedbirlerinin yatırımların azaltılması üzerine kurulmadığını vurguladı.
Tasarruf kapsamında özellikle zorunlu olmayan hizmet binası yatırımlarının gözden geçirildiğini ve bu alandaki harcamaların sınırlandırıldığını söyledi.
Kamuda 484 Milyar Liralık Tasarruf
2024 yılında yayımlanan Tasarruf Genelgesi ile izleme, denetleme ve raporlama sisteminin güçlendirildiğini belirten Şimşek; kamu araçları, binalar, haberleşme, seyahat, enerji, su, kırtasiye ve demirbaş harcamalarında önemli sonuçlar elde edildiğini açıkladı.
Söz konusu harcama kalemlerinin Tasarruf Genelgesi öncesindeki 10 yılda bütçe harcamaları içerisindeki payının ortalama yüzde 4,6 olduğunu belirten Şimşek, bu oranın 2025 sonunda yüzde 2,9'a kadar gerilediğini söyledi.
Şimşek'in verdiği bilgiye göre cari fiyatlarla hesaplandığında alınan önlemlerin karşılığı 484 milyar liraya kadar ulaştı. Bakan Şimşek, bu tutarın altı bakanlığın toplam bütçesinden daha büyük bir tasarrufa karşılık geldiğine dikkat çekti.
Kamudaki Kiralık Araç Sayısı Yüzde 21 Azaltıldı
Tasarruf politikalarının en fazla dikkat çeken başlıklarından biri kamu araçları oldu.
Şimşek, Tasarruf Genelgesi'nin yayımlanmasının ardından sözleşmesi sona eren kiralık araçların yenilenmesi aşamasında araç sayısının yüzde 21 düşürüldüğünü açıkladı.
Buna göre sözleşmesi sona eren her 100 kiralık aracın tamamının yenilenmesi yerine ortalama 79 araçla yeni sözleşme yapıldı. Enerji ve su tüketimi başta olmak üzere kamunun cari harcamalarında da ciddi tedbirlerin hayata geçirildiği belirtildi.
Büyük Şirketlere Vergi Denetimi Üç Katına Çıktı
Bakan Şimşek'in gündemindeki bir diğer önemli konu kayıt dışı ekonomi ve vergi denetimleri oldu.
Vergide önceliğin gönüllü uyum olduğunu belirten Şimşek, denetimlerin küçük işletmelerden ziyade büyük ölçekli şirketlerde yoğunlaştırıldığını söyledi.
2024 yılında büyük şirketlerde yaklaşık yüzde 11 olan denetim oranının 2026'da yüzde 31,3'e yükseldiğini açıklayan Şimşek, böylece denetim oranının yaklaşık üç katına çıktığını belirtti.
Orta ölçekli şirketlerde denetim oranı yüzde 3,6'dan yüzde 7,3'e yükselirken, küçük ölçekli şirketlerde ise yüzde 2,1'den yüzde 1,1'e kadar geriledi.
Gelir Vergisi Beyannamesinde Rekor Artış
Şimşek, gelir vergisi beyannamesi verenlerin sayısının 3,8 milyondan 5,5 milyona yükseldiğini ve bunun vergi gelirlerine de olumlu yansıdığını söyledi.
Vergi gelirlerinin milli gelire oranının 2022'de yüzde 15,4 seviyesinde olduğunu hatırlatan Şimşek, bu oranın 2023'te yüzde 16,6'ya kadar çıktığını, 2026'da yüzde 17'nin üzerine yükseldiğini ifade etti. 2027 için ise yüzde 17,9 seviyesinde bir oran öngörülüyor.
Dolaylı Vergilerin Payı Geriledi
Vergide adaleti güçlendirmek amacıyla önemli adımlar atıldığını belirten Şimşek, toplam vergi gelirleri içerisindeki dolaylı vergilerin payında düşüş yaşandığını söyledi.
2023 yılında yüzde 65,5'e kadar yükselen dolaylı vergilerin toplam vergiler içerisindeki payının 2026'da yüzde 60'ın altına yaklaşmasının beklendiğini belirtti.
Şimşek, oranın halen yüksek olduğunu ancak yaşanan düşüşün önemli bir ilerleme olduğunu ifade etti.
Şimşek'ten Enflasyon Mesajı
Ekonomi programının performansını da değerlendiren Bakan Şimşek, Türkiye'nin son yıllarda hem küresel hem de bölgesel ölçekte birçok ekonomik ve jeopolitik şokla karşı karşıya kaldığını söyledi.
OVP'nin en önemli kazanımlarından birinin ekonomik öngörülebilirliğin artırılması olduğunu belirten Şimşek, uygulanan politikalar sayesinde ekonominin şoklara karşı dayanıklılığının güçlendiğini ifade etti.
Enflasyonun hedeflenen seviyede olmadığını kabul eden Şimşek, zorlu ekonomik koşullar altında fiyat artışlarının kontrolden çıkmamasını önemli bir gelişme olarak değerlendirdi.
Temel Mal Enflasyonu Yüzde 16'nın Altına İndi
Bakan Şimşek, temel mal enflasyonunun yüzde 16'nın altına gerilediğini de açıkladı. Kira ve eğitim gibi bazı alanlarda geçmiş dönemde alınan kararların etkilerinin mevcut programa taşındığını belirtti.
Cari açıktaki kırılganlığın azalması, gelir dağılımında son iki yılda yaşanan iyileşme ve Kur Korumalı Mevduat'tan (KKM) çıkış süreci de Şimşek'in ekonomi programının kazanımları arasında sıraladığı başlıklar oldu.
Şimşek ayrıca vatandaşların döviz talebinin geçmiş dönemlere göre önemli ölçüde gerilediğini ve Türk lirasına yönelik güvenin güçlendiğini ifade etti.
