Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), banka hesaplarının dolandırıcılık ve yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasını önlemek amacıyla yeni bir rehber hazırladı. Banka hesabını, kartını veya mobil bankacılık bilgilerini başkalarının kullanımına açan kişiler ciddi yaptırımlarla karşılaşabilecek. Şüpheli işlemlerin tespit edilmesi halinde internet bankacılığı erişimi kısıtlanabilecek, kart hizmetleri durdurulabilecek ve bankayla müşteri ilişkisi sonlandırılabilecek.
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), finansal sistemde giderek yaygınlaşan kiralık hesap kullanımına karşı yeni önlemleri gündeme taşıdı.
"Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi" kapsamında, banka hesaplarının dolandırıcılık, yasa dışı bahis, kumar ve suç gelirlerinin aktarılması amacıyla kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Rehberde, finansal kuruluşların şüpheli işlemleri nasıl değerlendireceği ve hesapların üçüncü kişilere kullandırılması durumunda hangi tedbirlerin uygulanabileceği ayrıntılı olarak açıklandı.
Banka Hesabınızı Başkasına Kullandırmak Ciddi Risk Taşıyor
MASAK'ın dikkat çektiği konuların başında, kişisel banka hesaplarının başka kişiler tarafından kullanılması geliyor. Özellikle yakın çevreden gelen para transferi talepleri, hesap sahiplerini farkında olmadan yasa dışı finansal işlemlerin parçası haline getirebiliyor.
Bir arkadaşın veya akrabanın kendi hesabı yerine başka bir kişinin hesabını kullanarak para alması ve göndermesi, işlemin kaynağına ve amacına bağlı olarak şüpheli faaliyet kapsamında değerlendirilebiliyor. Hesabın belirli bir ücret veya komisyon karşılığında kullandırılması kadar, herhangi bir maddi kazanç sağlanmadan üçüncü kişilerin kontrolüne bırakılması da risk oluşturuyor.
IBAN ve Mobil Bankacılık Bilgilerini Paylaşanlar Dikkat
Kiralık hesap uygulamaları yalnızca banka hesapları üzerinden yapılan para transferleriyle sınırlı kalmıyor.
MASAK'ın rehberinde, finansal hesapların kontrolünü başka kişilere devretmeye yol açabilecek farklı yöntemlere de dikkat çekiliyor.
Mobil bankacılık giriş şifrelerinin, banka kartlarının, kart şifrelerinin ve SMS yoluyla gönderilen tek kullanımlık doğrulama kodlarının üçüncü kişilerle paylaşılması, hesap güvenliğini tehlikeye atabiliyor.
Ayrıca ödeme kuruluşları, elektronik para hesapları, ticari banka hesapları, POS ve sanal POS sistemleri ile kripto varlık platformlarındaki hesaplar da kiralık hesap kullanımına ilişkin değerlendirmelerin kapsamına giriyor.
Burada önemli olan yalnızca IBAN bilgisinin bilinmesi değil, hesabın fiilen kimin kontrolünde olduğu ve hangi amaçla kullanıldığı.
Mobil Bankacılık ve Kart İşlemleri Durdurulabilir
MASAK'ın hazırladığı rehber, üçüncü kişiler tarafından kullanıldığı belirlenen hesaplara yönelik uygulanabilecek tedbirleri de ortaya koyuyor. Bir hesabın başka kişilerce yönetildiğinin tespit edilmesi veya bu yönde güçlü şüphelerin oluşması halinde bankalar çeşitli güvenlik önlemlerine başvurabilecek.
Bu kapsamda mobil ve internet bankacılığı erişimi geçici olarak sınırlandırılabilecek veya kapatılabilecek. İşlemin niteliğine göre banka kartlarının kullanımı durdurulabilecek, POS ve sanal POS hizmetleri askıya alınabilecek ve para transferi limitleri düşürülebilecek.
Finansal kuruluşlar ayrıca riskli görülen müşterilere yeni ürün ve hizmet sunulmasını sınırlandırabilecek. Söz konusu tedbirlerin her hesap için otomatik olarak uygulanmadığı, şüpheli işlemlerin niteliğine ve yapılan değerlendirmelere göre belirlendiği ifade ediliyor.
Bankalar Para Transferlerini Daha Ayrıntılı İnceleyecek
Rehberde, şüpheli hesap hareketlerinin tespit edilmesi için finansal kuruluşların müşteri işlemlerini çeşitli kriterler üzerinden değerlendirmesi gerektiği belirtiliyor.
Bu değerlendirmelerde hesap sahibinin mesleği, gelir durumu, ekonomik faaliyetleri ve gerçekleştirdiği işlemlerin büyüklüğü dikkate alınacak. Özellikle kişinin gelir düzeyiyle uyumsuz para hareketleri, kısa süre içerisinde gerçekleştirilen yoğun transferler ve ekonomik gerekçesi açıklanamayan işlemler inceleme konusu olabilecek.
Bankalar, hesaba aktarılan paranın kaynağını ve transferlerin hangi amaçla gerçekleştirildiğini araştırabilecek. Gerekli durumlarda müşteriyle doğrudan iletişime geçilerek işlemleri kendisinin yapıp yapmadığı ve hesabın başka kişiler tarafından kullanılıp kullanılmadığı sorgulanabilecek.
Şüpheli İşlemler Banka Hesabının Kapatılmasına Yol Açabilir
Kiralık hesap kullanımına ilişkin şüphelerin devam etmesi veya hesabın üçüncü kişiler tarafından kontrol edildiğinin belirlenmesi halinde daha kapsamlı tedbirler gündeme gelebilecek. MASAK'ın rehberine göre finansal kuruluşlar, riskli işlemleri gerçekleştirmeme ve gerekli gördüklerinde müşteriyle iş ilişkisini sona erdirme seçeneklerini değerlendirebilecek.
Bu durum, kişinin ilgili bankadaki hesap ve hizmetlerinin kapatılmasıyla sonuçlanabilecek. Özellikle suç gelirlerinin aktarıldığı hesap ağlarında bilerek işlem yapılması, finansal kısıtlamaların yanı sıra adli süreçlere de neden olabilecek.
Her Şüpheli İşlem Suç Anlamına Gelmiyor
Rehberde dikkat çekilen önemli noktalardan biri de şüpheli işlem ile cezai sorumluluk arasındaki ayrım oldu. Bir banka hesabında olağan dışı para hareketlerinin görülmesi veya şüpheli işlem göstergelerinin bulunması, hesap sahibinin doğrudan suç işlediği anlamına gelmiyor.
Cezai sorumluluğun belirlenmesinde işlemin niteliği, hesap sahibinin faaliyetlerden haberdar olup olmadığı ve işlemlere hangi iradeyle katıldığı birlikte değerlendiriliyor. Dolayısıyla yalnızca şüpheli işlem tespit edilmesi, tek başına cezai yaptırım uygulanması için yeterli kabul edilmiyor.
Banka Hesabı Güvenliği İçin Nelere Dikkat Edilmeli?
MASAK'ın rehberinde yer alan riskler, banka hesaplarının kişisel kullanımının ve güvenliğinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.
Uzmanların genel güvenlik önerilerine göre, hesap sahiplerinin mobil bankacılık şifrelerini, kart bilgilerini ve doğrulama kodlarını başka kişilerle paylaşmaması gerekiyor.
Ayrıca kaynağı bilinmeyen paraların üçüncü kişilere aktarılması yönündeki taleplere karşı dikkatli olunması önem taşıyor.
Özellikle komisyon veya ek gelir vaadiyle banka hesabının başkalarının kullanımına açılması, hesap sahibinin dolandırıcılık ve yasa dışı finansal faaliyetlerle ilişkilendirilmesi riskini artırabiliyor.
MASAK'ın yeni rehberi, finansal hesapların üçüncü kişilere kullandırılmasının yalnızca bankacılık hizmetlerine erişimi değil, hesap sahiplerinin hukuki sorumluluğunu da etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
