ABD ile İran arasında hafta sonu yaşanan karşılıklı askeri saldırılar, küresel piyasalarda sert fiyat hareketlerine yol açtı. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen enerji sevkiyatlarına yönelik endişelerin artmasıyla petrol fiyatları yüzde 4'ün üzerinde yükselirken, enflasyon ve faiz beklentilerindeki değişim altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,08 artışla 79,11 dolara çıkarken, ABD tipi ham petrol WTI yüzde 4,11 değer kazanarak 74,36 dolara kadar yükseldi. Ons altın ise yüzde 1,4'e varan kayıpla 4 bin 60 dolar seviyesine kadar geriledi.
Petrol Fiyatlarında Yüzde 4'ü Aşan Yükseliş
ABD ile İran'ın hafta sonu karşılıklı askeri operasyonlar gerçekleştirmesi, yeni haftanın ilk işlem gününde enerji piyasalarında hareketliliği artırdı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,08 yükselerek 79,11 dolara ulaşırken, Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) fiyatı yüzde 4,11 artışla 74,36 dolara kadar çıktı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedenlerinden biri, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların geleceğine ilişkin belirsizlik oldu.
Hürmüz Boğazı'nda Gemi Trafiği Sert Düştü
Orta Doğu'daki askeri gerilim sürerken, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi trafiği de piyasaların yakın takibinde bulunuyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), pazar günü İran'daki çok sayıda hedefe yönelik yeni hava saldırıları düzenlendiğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları ise Kuveyt ve Bahreyn'de bulunan ABD askeri üslerini hedef aldığını duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın ticari gemi geçişlerine açık olduğunu belirtirken, İran daha önce boğazın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını açıklamıştı. Savaş öncesinde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirildiği belirtiliyordu. Gemi takip verilerine göre pazar günü boğazdan yalnızca altı geminin geçmesi, son beş haftanın en düşük seviyesi olarak kaydedildi.
Jeopolitik Gerilime Rağmen Altın Fiyatları Düştü
Orta Doğu'daki gelişmeler petrol fiyatlarını yukarı taşırken, güvenli liman olarak bilinen altında ise ters yönlü bir hareket görüldü. Piyasalarda, artan enerji maliyetlerinin küresel enflasyon üzerindeki baskıyı güçlendirebileceği ve merkez bankalarının faiz indirimlerini erteleyebileceği beklentisi öne çıktı. Bu görünüm, altına yönelik talebin zayıflamasına neden oldu.
Ons altın pazartesi günü yüzde 1,4'e varan düşüşle 4 bin 60 dolar seviyesine geriledi. İran savaşı sürecinde altının yaklaşık yüzde 20 değer kaybettiği belirtilirken, yükselen petrol fiyatları, tahvil getirilerindeki artış ve güçlü doların değerli metal üzerindeki baskıyı artırdığı ifade ediliyor.
Piyasaların Gözü ABD-İran Geriliminde
Analistler, hafta sonu gerçekleşen karşılıklı saldırıların ABD ile İran arasında daha önce sağlanan geçici anlaşmanın geleceğine ilişkin belirsizliği artırdığı görüşünde. Küresel piyasalar, son gelişmelerin kırılgan ateşkes sürecinde yaşanan geçici bir gerilim olarak mı kalacağını yoksa daha geniş çaplı bir çatışmaya mı dönüşeceğini yakından izliyor.
Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, enerji arzında yaşanabilecek olası kesintiler ve petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisi, önümüzdeki dönemde küresel piyasaların yönünü belirleyebilecek başlıca gelişmeler arasında gösteriliyor.
