ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın misillemeleri Orta Doğu’daki gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığı yönündeki açıklamalar, küresel ticaret ve petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak dünya piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı.
Artan jeopolitik riskler savunma ve enerji hisselerini yükseltirken, hava yolu, turizm ve bankacılık sektörlerinde ciddi satış baskısı görüldü. ABD ve Avrupa borsaları dalgalı bir seyir izlerken, Borsa İstanbul da günü kayıpla tamamladı.
Üst Düzey İsimler Hayatını Kaybetti
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında İran lideri Ali Hamaney ile çok sayıda üst düzey yetkilinin hayatını kaybettiği açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, operasyonların beklenenden daha uzun sürebileceğini belirterek askeri kapasitenin sürdürülebilir olduğunu ifade etti.
İran ise yalnızca İsrail’e değil, ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn gibi bölge ülkelerindeki belirli hedeflere saldırılar düzenledi.
Hürmüz Boğazı Kapatıldı
İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığı ve bu hattı kullanmaya çalışan gemilere müdahale edileceği duyuruldu. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği bu stratejik su yolunda yaşanabilecek kesintinin, enerji fiyatlarını sert şekilde yukarı çekebileceği belirtiliyor.
ABD Piyasaları Dalgalı Seyretti
New York borsası haftaya düşüşle başladı. Gün içinde toparlanma çabaları görülse de kapanış karışık oldu:
- Dow Jones %0,15 düşüşle 48.904 puana geriledi
- S&P 500 %0,04 yükselerek 6.881 puana çıktı
- Nasdaq %0,36 artışla 22.748 puana ulaştı
“Korku endeksi” olarak bilinen VIX, gün içinde 3 ayın zirvesine çıkarak 25 seviyesini aştıktan sonra 21,5’e kadar geriledi.
Hava Yolu Şirketlerinde Sert Düşüş
Orta Doğu’daki riskler en çok hava yolu şirketlerini etkiledi. Bölge uçuşlarının askıya alınmasıyla:
- Delta hisseleri %2,2
- United Airlines %2,9
- American Airlines %4,2
değer kaybetti.
Savunma ve Enerji Hisseleri Yükseldi
Jeopolitik riskler savunma sanayi şirketlerine talebi artırdı. Lockheed Martin, RTX ve Northrop Grumman gibi şirketlerin hisselerinde güçlü artışlar görüldü. Petrol fiyatlarındaki yükselişle birlikte Exxon Mobil, Chevron ve ConocoPhillips gibi enerji şirketleri de prim yaptı.
Avrupa Borsalarında Kayıplar
Avrupa piyasaları da gerilimden olumsuz etkilendi. Stoxx Europe 600 endeksi %1,65 düşerken, Almanya DAX, Fransa CAC 40 ve İtalya FTSE MIB endekslerinde yüzde 2’ye yaklaşan kayıplar yaşandı.
Turizm ve havacılık sektörü Avrupa’da da baskı altında kaldı. TUI hisseleri yaklaşık %10 değer kaybederken, Lufthansa hisseleri %5’in üzerinde geriledi. Buna karşılık savunma sanayi ve denizcilik şirketlerinde yükseliş dikkat çekti. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler navlun fiyatlarına ilişkin beklentileri artırırken, Hapag-Lloyd ve Maersk hisselerinde güçlü artış görüldü.
BIST 100 Yüzde 2,71 Düştü
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü %2,71 kayıpla 13.346 puandan tamamladı. Gün içinde yüzde 5’i aşan düşüş görülse de kapanışa doğru kayıpların bir kısmı telafi edildi.
Bankacılık endeksi %7’nin üzerinde değer kaybederken, ulaştırma ve turizm hisselerinde de sert satışlar yaşandı. Buna karşın savunma ve enerji hisseleri yükseliş kaydetti. Türk Hava Yolları, Pegasus ve bankacılık hisseleri günün en çok gerileyenleri arasında yer aldı.
Artan savaş riski ve enerji arzına ilişkin belirsizlikler, önümüzdeki günlerde küresel piyasalardaki oynaklığın devam edebileceğine işaret ediyor. Yatırımcılar, çatışmanın süresi ve kapsamına ilişkin gelişmeleri yakından takip ediyor.
