Orta Doğu’da artan ABD-İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatına ilişkin endişeler, küresel enerji piyasalarında tansiyonu yükseltti. Brent petrolün 98 dolara yaklaşmasının ardından Goldman Sachs, deniz taşımacılığına yönelik saldırıların yoğunlaşması durumunda petrol fiyatlarının 120 dolara kadar çıkabileceğini öngördü. Petroldeki yükseliş Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını da etkilerken motorinin litresi bazı şehirlerde 90 TL sınırını geçti.
Küresel petrol piyasalarında gözler yeniden Orta Doğu’ya çevrildi. ABD ile İran arasında petrol tankerleri ve gemilere yönelik saldırıların yaşanması, dünyanın en önemli enerji geçiş güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın uzun süre aksayabileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Brent Petrol 98 Dolara Yaklaştı
Güne yaklaşık 96,80 dolar seviyesinde başlayan Brent petrol, ilerleyen saatlerde yükselişini hızlandırarak 97-98 dolar aralığına ulaştı. Bloomberg HT piyasa verilerine göre Brent petrol 97,81 dolar seviyesini görürken, ABD tipi ham petrol WTI ise 93 dolar civarına yükseldi.
Petrol piyasasındaki yükseliş son günlerle sınırlı kalmadı. Brent petrol geçen hafta yüzde 7,8 değer kazanırken WTI’daki haftalık artış yaklaşık yüzde 10 olarak gerçekleşti.
Hürmüz Boğazı’nda Tanker Trafiği Sert Düştü
Petrol piyasalarında fiyatları yukarı taşıyan en önemli gelişmelerden biri Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin azalması oldu.
Kpler verilerine göre son 10 günlük dönemde boğazdan günlük ortalama yalnızca 10 emtia gemisi geçiş yaptı. Bu sayı, mayıs ayından bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak dikkat çekti.
Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geleneksel olarak Hürmüz Boğazı üzerinden taşınması nedeniyle bölgedeki askeri ve siyasi gelişmeler küresel petrol fiyatları açısından kritik önem taşıyor.
ABD ve İran Arasında Gerilim Tırmanıyor
ABD Merkez Komutanlığı, Amerikan güçlerinin cumartesi günü üç İran petrol tankerini vurduğunu açıkladı. Tankerlerden birinin İran'ın önemli petrol ihracat noktalarından Hark Adası yakınlarında hedef alındığı bildirildi.
İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ise Hürmüz Boğazı'nda üç petrol tankerinin ve farklı bölgelerde üç ABD gemisinin hedef alındığını duyurdu.
Karşılıklı saldırılar, enerji taşımacılığının güvenliğine ilişkin kaygıları daha da artırdı.
Goldman Sachs’tan Petrol İçin 120 Dolar Tahmini
Petrol fiyatlarındaki hızlı yükselişin ardından Goldman Sachs'tan dikkat çeken bir değerlendirme geldi.
Banka, Orta Doğu'da deniz taşımacılığına yönelik saldırıların artması ve petrol sevkiyatındaki sorunların büyümesi halinde varil fiyatının 120 dolara kadar yükselebileceğini öngördü.
Buna karşılık bölgedeki petrol ihracatının yeniden normal seyrine dönmesi durumunda fiyatların yaklaşık 80 dolar seviyesine gerileyebileceği alternatif senaryo olarak gösterildi.
OPEC+ Üretim Politikasında Değişikliğe Gitmedi
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişe rağmen OPEC+ ülkeleri ekim ayına yönelik üretim politikasında değişiklik yapmadı.
Üretici ülkelerin bundan sonraki üretim stratejisini belirlemeden önce yeni kotalar konusunda anlaşmaya varması bekleniyor. Piyasalar, OPEC+ cephesinden gelecek olası üretim kararlarını yakından takip ediyor.
Petrol Fiyatlarındaki Artış Türkiye’de Pompaya Yansıdı
Küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş Türkiye'deki benzin, motorin ve LPG fiyatlarını da etkiledi. 3 Eylül'de LPG fiyatlarına 1,10 TL zam gelirken, 4 Eylül itibarıyla motorinin litresine 7,76 TL, benzinin litresine ise 2,47 TL artış yansıdı.
7 Eylül itibarıyla yeni bir zam veya indirim bulunmazken İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 76,92 TL, motorinin litresi ise 88,89 TL seviyesinde bulunuyor.
Motorinin litre fiyatı Ankara'da 90,02 TL'ye, İzmir'de ise 90,29 TL'ye kadar yükseldi.
Petrol 120 Dolar Olursa Türkiye Nasıl Etkilenebilir?
Petrol fiyatlarının Goldman Sachs'ın öngördüğü 120 dolar seviyesine doğru yükselmesi, enerji ithalatına bağımlı ülkelerde maliyet baskısını artırabilir. Türkiye açısından da petrol fiyatlarında kalıcı bir yükseliş; benzin ve motorin fiyatlarının yanı sıra ulaşım, lojistik ve üretim maliyetleri üzerinde yeni bir baskı oluşturabilir.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde Brent petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, ABD-İran gerilimi ve OPEC+ kararları, Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarının seyri açısından yakından izlenecek.
