Şehit yakınları, gaziler ve vazife malullerinin mali ve sosyal haklarını genişleten önemli düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden geçti. “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, TBMM Genel Kurulu’nda oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamının desteğiyle kabul edilerek yasalaştı.
Yeni düzenlemeyle şehit anne ve babalarına ödenen aylıklardan gazilerin maaşlarına, evde bakım yardımından 15 Temmuz ve terörle mücadele sırasında yaralananlara sağlanacak haklara kadar birçok alanda önemli değişiklik yapıldı.
Şehit Anne ve Babalarının Aylıklarına Yeni Güvence
Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri, hayatını kaybeden vazife malullerinin anne ve babalarına ödenen aylıklarla ilgili oldu. Yeni sistemle birlikte kapsama ilişkin sınırlamalar kaldırılırken, hayatını kaybeden vazife malullerinin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın net asgari ücretin altında kalmaması güvence altına alındı.
Böylece mevcut durumda 7-9 bin TL aralığında aylık alanların ödemelerinin toplamda asgari ücret seviyesine ulaşması, 15-16 bin TL civarında ödeme alanların maaşlarının ise 21 bin 500 TL seviyesine yükselmesi öngörülüyor.
Gazilerin Aylıklarında Artış Yapılacak
Yeni yasayla vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askeri öğrenciler ve sivillerin aylıklarının hesaplanmasında kullanılan derecelerde de değişikliğe gidildi. En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar için 8. derecenin 1. kademesi esas alınacak. Diğer hak sahiplerinde ise eğitim durumuna bakılmaksızın en az 10. derecenin 1. kademesi üzerinden hesaplama yapılacak.
Düzenleme kapsamında gazilere maluliyet derecelerine göre en az 58 bin 590 TL ile 68 bin TL arasında aylık verilmesi, ağır maluliyet derecesine sahip olanlarda ise tutarın 86 bin TL seviyesine ulaşması öngörülüyor. Erbaş, er, güvenlik korucusu, öğrenci ve sivillere bağlanacak toplam aylık için ayrıca 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda hesaplanan tutara bağlı bir taban aylık sistemi getiriliyor.
Bakıma Muhtaç Gazilere Ödeme Artıyor
Düzenlemeyle bakıma muhtaç gazi ve malullere sağlanan ek ödemelerde de önemli bir artış gerçekleştiriliyor. Daha önce net asgari ücretin iki katı üzerinden hesaplanan ödeme, yeni yasayla net asgari ücretin 2,5 katına yükseltiliyor. Evde bakım yardımı alan gazilere yapılan ödemenin ise 70 bin 187 TL seviyesine çıkarılması öngörülüyor.
15 Temmuz’da Yaralanıp Malul Sayılmayanlara Aylık Bağlanacak
Kanunun en önemli değişikliklerinden biri de 15 Temmuz darbe girişimi sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuat kapsamında malul sayılmayan vatandaşlarla ilgili oldu. 15 Temmuz sırasında darbe girişiminin ve devamındaki eylemlerin önlenmesine katkı sağlarken yaralanan kamu görevlileri ve sivillerden malul sayılmayan veya derece tespiti yapılamayanlara aylık bağlanmasının önü açıldı.
Bu kişilere 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu hesaplanacak tutarda aylık verilecek. Düzenleme kapsamında aylığın 28 bin 76 TL seviyesinde olması ve gösterge değişikliklerine bağlı olarak ilerleyen dönemlerde artması öngörülüyor.
Terörle Mücadelede Yaralananlar da Kapsama Alındı
Terörle mücadele görevleri sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuata göre malul kabul edilmeyen bazı personel de yeni haklardan yararlanabilecek.
Düzenleme; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin yanı sıra MİT mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucularını da belirlenen koşullar doğrultusunda kapsıyor.
Ateşli silah, şarapnel, mayın, el yapımı patlayıcı, havan, roket ve benzeri mühimmat nedeniyle meydana gelen belirli yaralanmalar da düzenlemede ayrıntılı şekilde tanımlanıyor. Gerekli sağlık koşullarını karşılayan ve yaralanmasıyla mevcut sağlık durumu arasındaki bağlantı sağlık kurulu raporuyla tespit edilen kişilere 17 bin 135 gösterge üzerinden aylık bağlanacak.
Ücretsiz Ulaşım ile Elektrik ve Su İndirimi Hakkı
Yeni düzenleme yalnızca aylık ödemeleri kapsamıyor. 15 Temmuz ve terörle mücadele kapsamında yaralanıp malul sayılmayan ancak gerekli koşulları karşılayan kişilere çeşitli sosyal haklar da sağlanıyor. Bu kapsamda hak sahiplerinin ücretsiz ulaşım ile elektrik ve su kullanımında indirim gibi gazilere sağlanan bazı sosyal haklardan yararlanabilmesinin önü açılıyor.
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce yaşanan olaylar açısından söz konusu düzenleme bir defaya mahsus uygulanacak. Hak sahiplerinin belirlenen şartlar kapsamında kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde ilgili kurumlara başvuru yapması gerekecek.
Gazi ve Malullerde Yeniden Muayene Yaş Sınırı 55 Oldu
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında yapılan bir başka değişiklik ise vazife malulü er ve erbaşların yeniden muayene hakkıyla ilgili oldu. Durumlarında değişiklik meydana gelen er ve erbaşların yeniden muayene hakkına ilişkin yaş sınırı, 55 yaşını doldurdukları tarih esas alınacak şekilde yeniden düzenlendi.
Yeni Haklar 1 Eylül 2026’dan İtibaren Geçerli Olacak
Şehit yakınları, gaziler ve vazife malullerine yönelik yeni düzenlemelerin önemli bir bölümü 1 Eylül 2026’dan itibaren geçerli olacak. Yeni kanunla birlikte şehit anne ve babalarının aylıklarına asgari ücret güvencesi getirilirken, bakıma muhtaç gazi ve malullerin ödemeleri artırılıyor. Terörle mücadele ve 15 Temmuz sırasında yaralanmasına rağmen malul sayılmayan kişiler için de yeni aylık ve sosyal hakların önü açılıyor.
Düzenleme, şehit aileleri ve gazilerin ekonomik ve sosyal haklarının genişletilmesi açısından son yıllardaki kapsamlı değişikliklerden biri olarak ön plana çıkıyor.
Dosyadaki düzenlemeye göre bakıma muhtaç gazi ve malullere yapılan ödeme net asgari ücretin 2 katından 2,5 katına çıkarılıyor. Terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan belirli kişilere getirilen yeni aylık hakkı ve kapsamı da kanunda ayrıntılı biçimde düzenleniyor.
