Temmuz ayında tarım emtia piyasalarında dikkat çeken yükselişler yaşandı. El Nino hava olayı, küresel kuraklık ve jeopolitik gelişmelerin etkisiyle özellikle buğday fiyatları güçlü bir artış kaydetti.
Dünya genelinde etkisini sürdüren iklim değişikliği, kuraklık ve jeopolitik riskler tarım emtia piyasalarında fiyat hareketlerini hızlandırdı. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle oluşan arz endişeleri ve El Nino'nun tarımsal üretim üzerindeki baskısı, temmuz ayında buğday başta olmak üzere birçok üründe yükselişe neden oldu.
Buğday fiyatları zirveye yaklaştı
Chicago Ticaret Borsası verilerine göre temmuz ayında kile başına fiyatlar;
- Buğdayda yüzde 8,5
- Mısırda yüzde 6,4
- Pirinçte yüzde 5
- Soya fasulyesinde yüzde 3,8 arttı.
Bu yükselişle birlikte buğday ve soya fasulyesi fiyatları, Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyelerine kadar ulaştı.
Kahve, pamuk ve kakao da yükseldi
ABD merkezli Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre tarımsal emtialarda da dikkat çeken fiyat değişimleri yaşandı.
Temmuz ayında;
- Kahve fiyatları yüzde 6,2
- Pamuk yüzde 5
- Kakao yüzde 6,3 yükseldi.
Şeker fiyatları ise küresel arz beklentilerinin etkisiyle yüzde 2,6 geriledi.
El Nino üretim endişelerini artırıyor
Uzmanlara göre El Nino hava olayı özellikle Güney Amerika, Güneydoğu Asya ve Avustralya'da tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturuyor.
Brezilya ve Vietnam'da yükselen sıcaklıklar ile azalan yağışlar, kahve üretimini olumsuz etkilerken; Hindistan'da pamuk ekim alanlarının daralması ve Çin'in Sincan bölgesindeki aşırı sıcaklar da pamuk fiyatlarını destekledi. Batı Afrika'da devam eden yoğun yağışlar ise kakao üretiminde hastalık riskini artırarak fiyatların yükselmesine neden oldu.
Uzmanlar buğday piyasasına dikkat çekiyor
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, El Nino'nun buğday üreticisi ülkelerde verim kaybı endişesini artırdığını belirtti.
ABD, Avustralya, Fransa ve Almanya gibi önemli üretici ülkelerde yüksek sıcaklıkların üretim tahminlerini aşağı çektiğini ifade eden Ergezen, bu durumun fiyatlara yukarı yönlü yansıdığını söyledi.
Uzmanlar ayrıca yükselen enerji ve lojistik maliyetlerinin de tarım emtia fiyatlarını destekleyen önemli faktörler arasında yer aldığına dikkat çekiyor.
