Türkiye ile ABD, nükleer enerji alanındaki iş birliğini geliştirmek amacıyla yeni bir anlaşmaya imza attı. TÜNAŞ ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) arasında yapılan anlaşma kapsamında küçük modüler reaktörler (SMR) ve dördüncü nesil nükleer reaktör teknolojilerinin Türkiye'de uygulanabilirliği araştırılacak.
Türkiye ile ABD arasında enerji alanındaki iş birliğini genişletecek yeni bir adım atıldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) ortak bir çalışma yürütecek.
Anlaşmayla yeni nesil nükleer enerji teknolojilerinin Türkiye açısından teknik, ekonomik, hukuki ve mevzuata ilişkin boyutları kapsamlı şekilde değerlendirilecek.
Nükleer Enerji Anlaşması New York'ta İmzalandı
Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York'ta imzalandı.
Türkevi'nde gerçekleştirilen imza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da katıldı. Proje bazlı anlaşmaya TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ile USTDA Direktör Yardımcısı Thomas Hardy imza attı.
Yeni nükleer santral projelerinin geliştirilmesinden sorumlu TÜNAŞ ile USTDA arasındaki çalışma, özellikle yeni nesil reaktör teknolojilerine odaklanacak.
Küçük Modüler Reaktörler Türkiye İçin Değerlendirilecek
Anlaşmanın en dikkat çeken başlıklarından birini küçük modüler reaktörler (SMR) oluşturuyor. Çalışma kapsamında dört ABD şirketine ait küçük modüler reaktör tasarımları incelenecek. Bunun yanı sıra ABD'li şirketlerin geliştirdiği beş farklı dördüncü nesil reaktör tasarımı da değerlendirmeye alınacak.
Reaktör teknolojilerinin Türkiye'de kullanılabilirliği; teknik özellikler, ekonomik koşullar, mevzuat ve lisanslama süreçleri açısından araştırılacak.
Reaktörlerin Maliyet ve Finansman Modelleri Araştırılacak
Türkiye ve ABD arasında yürütülecek teknik çalışma yalnızca reaktör teknolojilerinin özellikleriyle sınırlı kalmayacak. Planlanan araştırmalarda reaktörlerin tasarım özelliklerinin yanı sıra yatırım ve işletme maliyetleri, mevcut lisanslama durumları ve tedarik zincirleri ele alınacak.
Projeler için SWOT analizleri hazırlanırken potansiyel finansman kaynakları ve uygulanabilecek finansman modelleri de araştırılacak. Yetkilendirme süreçleri, acil durum planlaması, tasarım güvenliği, uygun saha seçimi ve mevcut yasal düzenlemeler de çalışmanın kapsamındaki başlıklar arasında bulunacak.
Teknik Çalışma En Az Bir Yıl Sürecek
Gerçekleştirilecek analizlerin ardından yeni nesil nükleer teknolojilere ilişkin kapsamlı teknik raporlar hazırlanacak. Yaklaşık 2 milyon dolar bütçeye sahip anlaşma kapsamında yürütülecek teknik çalışmanın en az bir yıl sürmesi planlanıyor. Çalışmanın finansmanı ise ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı tarafından karşılanacak.
Bayraktar: Yeni Nesil Nükleer Teknolojileri Kapsamlı Şekilde Değerlendireceğiz
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada küçük modüler reaktörler ile dördüncü nesil reaktörlerin Türkiye açısından uygulanabilirliğinin araştırılacağını belirtti.
Bayraktar, anlaşmayla yeni nesil nükleer teknolojilerin teknik, ekonomik ve mevzuat boyutlarının kapsamlı şekilde değerlendirileceğini ifade etti.
Türkiye'nin enerji kaynaklarını çeşitlendirmeyi hedeflediğini belirten Bayraktar, büyük ölçekli nükleer santrallerin yanı sıra ülkenin ihtiyaçlarına uygun alternatif nükleer teknolojiler üzerinde de çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.
Hedef 2053 Net Sıfır Emisyon
Yeni nükleer enerji teknolojilerine yönelik çalışmalar Türkiye'nin uzun vadeli enerji politikalarıyla birlikte yürütülecek. Bayraktar, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi ve enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasına yönelik politikalar doğrultusunda enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesinin amaçlandığını belirtti.
Büyük ölçekli nükleer enerji santrallerinin yanında daha küçük ve yeni nesil teknolojilerin de değerlendirilmesiyle Türkiye'nin enerji altyapısına yönelik farklı seçeneklerin incelenmesi planlanıyor.
Türkiye ile ABD Arasında Nükleer Enerjide İş Birliği Süreci
Türkiye ile ABD arasındaki nükleer enerji alanındaki temaslar daha önce de iki ülkenin gündeminde yer almıştı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 25 Eylül 2025'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'daki görüşmesi sırasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı imzalamıştı.
TÜNAŞ ve USTDA arasında yapılan yeni anlaşmayla bu alandaki çalışmaların proje bazında ilerletilmesi ve yeni nesil reaktör teknolojilerinin Türkiye açısından uygulanabilirliğinin ayrıntılı şekilde ortaya konulması hedefleniyor.
