Uzaktan çalışma modeliyle ilgili düzenlemeler yeniden gündemde. Resmî Gazete’de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği ile çalışan ve işveren arasındaki ilişkiler, çalışma saatleri, ekipman kullanımı, zorunlu giderler ve iş güvenliği gibi birçok konuda yeni kurallar belirlendi.
Dijital çalışma modellerinin yaygınlaşmasıyla birlikte önem kazanan uzaktan çalışma sistemi, iş hayatında kalıcı bir model haline gelirken, yasal çerçevesi de daha kapsamlı hale getiriliyor.
Uzaktan Çalışmanın Yasal Altyapısı Belirlendi
Türkiye’de uzaktan çalışma modeli ilk kez 2016 yılında İş Kanunu kapsamında düzenlendi. Ardından hazırlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği ile uygulamanın detayları netleştirildi.
Düzenlemeyle birlikte uzaktan çalışanların hakları, işverenlerin sorumlulukları ve çalışma koşulları belirli kurallara bağlandı.
Çalışma Günleri ve Saatleri Sözleşmede Yer Alacak
Yeni çalışma modellerinde çalışanların hangi günlerde uzaktan, hangi günlerde işyerinde görev yapacağı iş sözleşmeleriyle belirlenecek.
Çalışma saatleri ve uzaktan çalışma süresi de tarafların anlaşması doğrultusunda sözleşmede açık şekilde yer alacak. Mevzuata uygun olmak şartıyla çalışma saatlerinde değişiklik yapılabilecek.
Yüz Binlerce Çalışan Uzaktan Çalışma Modelini Kullanıyor
Uzaktan çalışma modeli özellikle pandemi döneminde hızla yaygınlaştı. Salgın sonrasında da birçok şirket tarafından uygulanmaya devam eden sistem, özellikle beyaz yakalı çalışanlar arasında önemli bir çalışma modeli haline geldi.
Uzaktan çalışma; çalışanın iş organizasyonu içerisinde görevlerini evinden veya teknolojik iletişim araçlarıyla işyeri dışında yerine getirmesi olarak tanımlanıyor.
Ekipmanları İşveren Sağlayacak
Uzaktan çalışanların görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli ekipmanların, aksi bir anlaşma bulunmadığı sürece işveren tarafından sağlanması gerekiyor.
Bilgisayar, teknik araçlar ve diğer iş ekipmanlarıyla ilgili kullanım şartları, bakım ve onarım süreçleri çalışanlara açık şekilde bildirilecek.
İşveren tarafından teslim edilen ekipmanlar için teslim listesi hazırlanacak ve çalışan tarafından imzalanan belge özlük dosyasında saklanacak.
Zorunlu Giderlerin Karşılanması Sözleşmeyle Belirlenecek
Uzaktan çalışma sırasında ortaya çıkan ve işin yürütülmesi için gerekli olan giderlerin nasıl karşılanacağı işçi ve işveren arasında yapılacak sözleşmeyle belirlenecek.
Çalışma alanının hazırlanması veya özel düzenlemeler yapılması gerektiğinde ortaya çıkan maliyetlerin paylaşımı da tarafların kararına bırakılacak.
Fazla Mesai İçin Çalışanın Onayı Gerekecek
Uzaktan çalışma sisteminde fazla mesai uygulaması da belirli kurallara bağlanıyor. Fazla çalışma yapılabilmesi için işverenin yazılı talebi ve çalışanın kabulü gerekiyor. Fazla mesai süreçleri mevcut çalışma mevzuatına uygun şekilde yürütülecek.
Veri Güvenliği Çalışanın Sorumlulukları Arasında
Uzaktan çalışma modelinde şirket verilerinin korunması da önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
İşverenler, çalışanları veri güvenliği kuralları hakkında bilgilendirmek ve gerekli önlemleri almakla yükümlü olacak. Çalışanlar da belirlenen güvenlik prosedürlerine uymak zorunda olacak.
İş Sağlığı ve Güvenliği Sorumluluğu Devam Ediyor
Çalışanın görevlerini evden yürütmesi, işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.
İşveren; çalışana gerekli bilgilendirmeyi yapmak, eğitim sağlamak, sağlık gözetimini gerçekleştirmek ve kullanılan ekipmanlarla ilgili güvenlik önlemlerini almakla sorumlu olmaya devam ediyor.
Bazı İşlerde Uzaktan Çalışmaya İzin Verilmiyor
Her sektör ve iş kolu uzaktan çalışma kapsamına alınamıyor. Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışma, radyoaktif maddeler, biyolojik risk taşıyan işler ve benzeri faaliyetler uzaktan çalışma modeli dışında tutuluyor.
Ayrıca milli güvenlik açısından kritik öneme sahip bazı kamu hizmetleri ve projelerde uzaktan çalışma uygulanıp uygulanmayacağı ilgili kurumlar tarafından belirlenecek.
Çalışan Yeniden Ofiste Çalışmayı Talep Edebilecek
Uzaktan çalışma modeliyle başlayan iş ilişkilerinde veya sonradan uzaktan çalışmaya geçen çalışanlarda, yeniden işyerinde çalışma talebi mümkün olabilecek.
Çalışanın işyerine dönüş talebi işveren tarafından öncelikli olarak değerlendirilecek. Zorunlu nedenlerle geçici olarak uzaktan çalışma modeline geçilmesi halinde ise ayrıca çalışan onayı aranmayabilecek.
Esnek Çalışma Modelleri Genişletilecek
Çalışma hayatında esnek ve uzaktan çalışma modelleri, geleceğin istihdam politikaları arasında yer alıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de genç istihdamına yönelik programlarda daha esnek çalışma modellerinin değerlendirildiğini açıklamıştı.
Orta Vadeli Program’da da iş ve yaşam dengesinin güçlendirilmesi, çalışan verimliliğinin artırılması ve esnek çalışma modellerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceği belirtiliyor.
