ABD’nin Grönland politikalarına destek vermedikleri gerekçesiyle 8 Avrupa ülkesine yönelik gümrük vergisi uygulama kararı alması, transatlantik ilişkilerde yeni bir gerilim başlığı yarattı. Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hollanda, İsveç, Norveç ve İngiltere, Washington’a ortak bir açıklamayla tepki gösterdi.
Avrupa’dan ortak açıklama: NATO ruhuna zarar verir
Avrupa ülkeleri tarafından yapılan ortak açıklamada, söz konusu kararın transatlantik iş birliğini zayıflatacağı belirtilerek, bu adımın NATO müttefikliği anlayışıyla bağdaşmadığı vurgulandı. Açıklamada, ortak güvenlik sorumluluklarının ticari yaptırımlar üzerinden tartışmaya açılmasının kabul edilemez olduğu belirtildi.
“Arktik güvenliği ortak sorumluluktur”
Ortak metinde, NATO müttefikleri olarak Arktik bölgesinin güvenliğinin güçlendirilmesi konusunda kararlı olunduğu belirtildi. Grönland’da planlanan “Arctic Endurance” tatbikatının önceden koordine edildiği hatırlatılarak, tatbikatın herhangi bir ülkeye tehdit oluşturmadığına vurgu yapıldı.
Danimarka ve Grönland’a tam dayanışma mesajı
Açıklamada Danimarka Krallığı ve Grönland halkıyla tam dayanışma içinde olunduğu belirtilirken, egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkelerine saygı temelinde diyaloga açık olunduğu ifade edildi. Avrupa ülkeleri, gümrük vergisi tehdidinin ilişkileri zedelediğini belirterek, birlik ve eş güdüm içinde karşılık vermeye devam edeceklerini açıkladı.
Trump’tan Avrupa’ya gümrük vergisi hamlesi
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland tartışmalarının küresel güvenliği tehdit ettiğini savunarak, ABD’nin Grönland’ı satın alma girişimine karşı çıkan ülkelere yaptırım uygulanacağını duyurmuştu. Bu kapsamda 8 Avrupa ülkesine 1 Şubat 2026’dan itibaren yüzde 10, 1 Haziran 2026’dan sonra ise yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağı açıklanmıştı.
Vergiler Grönland anlaşmasına kadar sürecek
Washington yönetimi, söz konusu gümrük vergilerinin Grönland’ın tamamen ABD’ye devrine ilişkin bir anlaşmaya varılana kadar yürürlükte kalacağını bildirdi. Trump, bu adımın ABD’nin ulusal güvenlik çıkarları doğrultusunda atıldığını savundu.
“Grönland ulusal güvenliğimiz için hayati”
Trump, Grönland’ın ABD’nin savunma stratejisinde kritik bir rol oynadığını belirterek, bölgenin “Altın Kubbe” savunma sistemi açısından hayati öneme sahip olduğunu dile getirdi. ABD, Danimarka ve Grönland dışişleri yetkilileri arasında yapılan görüşmelere rağmen temel anlaşmazlıkların devam ettiği ifade edildi.
Bölgede askeri hareketlilik artıyor
Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland, daha önce ABD’den gelen egemenliğin devrine ilişkin teklifleri reddetmişti. Son dönemde Danimarka ve müttefikleri, bölgede askeri iş birliğini artırma yönünde adımlar atarken, bazı Avrupa ülkeleri Grönland’a sınırlı sayıda askeri birlik ve subay göndereceklerini duyurdu.
