Mastercard tarafından hazırlanan “Dijital Ödemelerin Türkiye’de Ekonomik Kalkınmaya Katkıları” raporu, nakitsiz ödeme sistemlerinin ekonomide oluşturduğu etkiyi ortaya koydu. Rapora göre dijital ödemeler 2025 yılında vergi gelirlerine 574 milyar TL, turizm gelirlerine 388 milyar TL katkıda bulunurken, hanehalkı tüketimindeki etkisi yaklaşık 1,5 trilyon TL olarak hesaplandı.
Türkiye'de kartlı ve dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaşması, ödeme alışkanlıklarının yanı sıra ekonomik faaliyetler üzerinde de etkili oluyor. Mastercard Türkiye Danışmanlık Hizmetleri tarafından hazırlanan yeni raporda, dijital ödemelerin kayıtlı ekonomi, tüketim ve turizm üzerindeki etkileri incelendi.
Raporda ayrıca nakit kullanımının bankalar, kamu, şirketler ve tüketiciler açısından oluşturduğu maliyetler de değerlendirildi.
Türkiye’de Kartlı Ödemeler 24,1 Trilyon TL’ye Ulaştı
Türkiye'nin ödeme ekosisteminde 142 milyon kredi kartı bulunurken, ön ödemeli kartların da dahil olduğu banka kartı sayısı 319 milyona kadar ulaşıyor.
Avrupa Merkez Bankası'nın Haziran 2025 sonu verilerine göre Türkiye, kredi kartı sayısında İspanya'yı geride bırakarak Avrupa'nın en büyük pazarı konumuna geldi.
Kartlarla gerçekleştirilen yıllık ödeme hacmi ise 2025 yılında 24,1 trilyon TL'ye kadar ulaştı.
Dijital Ödemelerin Vergi Gelirlerine Katkısı 574 Milyar TL
Dijital ödeme sistemlerinin önemli ekonomik etkilerinden biri işlemlerin kayıt altına alınmasına sağladığı katkı olarak ön plana çıkıyor.
Mastercard'ın raporuna göre dijital ödemelerin 2025 yılında KDV, ÖTV, Kurumlar Vergisi ve Gelir Vergisi üzerinden oluşturduğu toplam katkı 574 milyar TL olarak hesaplandı.
Bu rakamın Türkiye'nin toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 5'ine karşılık geldiği belirtildi.
Kayıt dışılığın azaltılmasına yönelik etkinin özellikle mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerde belirgin olduğu ifade edildi. Bu işletmelerde gerçekleştirilen kartlı ödemeler, Türkiye'deki toplam kartlı ödeme hacminin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor.
Hanehalkı Tüketimine 1,5 Trilyon TL’lik Etki
Raporda dijital ödemelerin tüketim üzerindeki etkisi de hesaplandı.
Hızlı ve alternatif ödeme seçeneklerinin alışveriş süreçlerini kolaylaştırmasının hanehalkı tüketimini desteklediği belirtilirken, 2025 yılındaki toplam etkinin yaklaşık 1,5 trilyon TL olduğu tahmin edildi.
Sektörel bazda en büyük katkı 546 milyar TL ile seyahat alanında gerçekleşti. Restoran sektörü ise 427 milyar TL ile ikinci sırada yer aldı.
Mobilya ve elektronik, giyim ve konaklama sektörleri de dijital ödemelerden önemli katkı sağlayan alanlar arasında gösterildi.
Kartlı Ödemelerin Payı Yüzde 69’a Çıktı
2025 yılında bireysel kartların hanehalkı ödemelerindeki payının yüzde 54'e kadar ulaştığı belirtildi.
Ticari kartlar da hesaba katıldığında kartlı ödemelerin toplam içerisindeki oranı yüzde 69'a kadar yükseldi.
Raporda, Türkiye'deki yüzde 69 seviyesindeki dijital ödeme penetrasyonunun gelişmiş pazarlardaki yaklaşık yüzde 95 seviyesine yaklaşması durumunda ekonomiye sağlanan katkının daha da büyüyebileceğine dikkat çekildi.
Turizm Gelirlerine 388 Milyar TL Katkı
Dijital ödeme altyapısının yaygınlaşmasının turizm sektörüne de önemli katkı sağladığı belirtildi.
Türkiye'nin turizm gelirleri 2000 yılında 7,6 milyar dolar seviyesindeyken 2025'te yaklaşık 65 milyar dolara kadar ulaştı.
Aynı süreçte kartlı ödemelerin turizm gelirleri içerisindeki payı yüzde 15 seviyesinden yaklaşık yüzde 38'e kadar yükseldi.
Mastercard'ın hesaplamasına göre dijital ödemelerin 2025 yılında turizm gelirlerine sağladığı katkı 388 milyar TL, yani yaklaşık 9,8 milyar dolar oldu.
Nakit Kullanımının Ekonomiye Maliyeti Hesaplandı
Raporda nakit kullanımının beraberinde getirdiği maliyetler de mercek altına alındı. 2025 yılında banknot basımının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na doğrudan maliyetinin yaklaşık 4,4 milyar TL olduğu tahmin edildi.
Nakit dolaşımının bankalara getirdiği maliyet 65 milyar TL'yi aşarken, şirketlerin nakit yönetiminden kaynaklanan işletme maliyetinin yaklaşık 34 milyar TL olduğu hesaplandı.
Tüketicilerin karşılaştığı toplam maliyetin ise 8,1 milyar TL'nin üzerinde olduğu öngörüldü. Dijital ödeme kullanımının artmasının nakit kaynaklı bu maliyetleri azaltarak ekonomik verimliliği destekleyebileceği ifade edildi.
Mastercard: Dijital Ödemeler Ekonomik Kalkınmayı Destekliyor
Mastercard Türkiye ve Azerbaycan Genel Müdürü Onur Faydacı, Türkiye'nin son 30 yılda dijital ödeme alanında önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini belirtti.
Dijital ödemelerin yalnızca alışverişi tamamlayan bir araç olmadığını ifade eden Faydacı, sistemin kayıtlı ekonominin güçlendirilmesinden turizm gelirlerine ve işletmelerin verimliliğine kadar farklı alanlarda ekonomik kalkınmayı desteklediğini söyledi.
Faydacı, önümüzdeki dönemde dijital ödeme ekosisteminin daha kapsayıcı hale getirilmesinin yanı sıra yapay zekâ destekli ticaret gibi yeni alanlara da odaklanacaklarını belirtti.
Ödeme Sistemlerinde Yeni Dönem: Yapay Zekâ Asistanları
Raporda geleceğin ödeme sistemleri açısından yapay zekâ destekli ticaret de önemli bir başlık olarak yer aldı.
Ürün araştırma, fiyat karşılaştırma, satın alma ve satış sonrası işlemleri kullanıcı adına gerçekleştirebilen yapay zekâ temsilcilerinin ticarette yeni bir karar alma katmanı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Mastercard'ın tokenizasyon, güvenilir yapay zekâ temsilcilerinin doğrulanması ve ödeme altyapılarını bir araya getiren sistemler üzerinde çalıştığı belirtildi.
Şirket, Türkiye'deki finans kuruluşlarıyla da yapay zekâ destekli alışveriş asistanlarına yönelik çözümler geliştiriyor.
Dijital Ödemelerde Büyüme Potansiyeli Devam Ediyor
Türkiye'de 30 yıldır faaliyet gösteren Mastercard'ın verilerine göre Masterpass 45 milyon kullanıcıya ulaşmış durumda.
Akıllı telefonların ödeme terminali olarak kullanılmasına imkân sağlayan Tap on Phone teknolojisi ise Türkiye genelinde 200 binden fazla terminalde kullanılıyor ve aylık 10 milyonun üzerinde işleme aracılık ediyor.
Raporda, dijital ödeme penetrasyonunun gelişmiş pazarlardaki seviyelere yaklaşmasının vergi gelirlerinden tüketim ve turizme kadar ekonominin farklı alanlarındaki katkıyı daha da artırabileceği değerlendirmesine yer veriliyor.
