ABD Başkanı Donald Trump, İran’dan doğrudan ya da dolaylı şekilde mal veya hizmet temin eden ülkeleri hedef alan yeni bir yaptırım kararını yürürlüğe sokuldu. Beyaz Saray tarafından duyurulan kararnameye göre, bu ülkelerden ABD’ye yapılan ithalata yüzde 25’e varan ek gümrük vergileri uygulanabilecek. Söz konusu düzenlemenin 7 Şubat 2026 itibarıyla devreye girmesi planlanıyor.
Beyaz Saray açıklamasında, İran yönetiminin eylemlerinin ABD’nin ulusal güvenliği, dış politikası ve ekonomik çıkarları açısından “olağanüstü ve alışılmadık bir tehdit” oluşturmaya devam ettiği vurgulandı. Kararname, bu gerekçeyle İran’la ticari bağlarını sürdüren ülkelere yönelik yeni yaptırımların önünü açıyor.
İran’la ticarete yakın takibe geçiliyor
Karar kapsamında ABD Ticaret Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ile koordinasyon içinde İran’dan mal veya hizmet alan ülkeleri tespit edecek. Bu değerlendirme sonrası, hangi ülkelere ne oranda ek gümrük vergisi uygulanacağına dair tavsiyeler Başkan’a sunulacak. Trump’ın, süreç içinde ülkelerin tutumuna veya yeni gelişmelere bağlı olarak kararnamede değişiklik yapma yetkisi bulunuyor.
Dışişleri ve Ticaret Bakanlıkları ayrıca İran ve ilgili ülkelerle yürütülen ticari ilişkileri yakından izleyecek ve gerekirse ilave yaptırımlar önerecek.
İlk sinyal ocak ayında gelmişti
Trump, 12 Ocak’ta yaptığı sosyal medya paylaşımında, İran’la iş yapan ülkelerin ABD ile ticaretlerinde yüzde 25 gümrük vergisiyle karşılaşacağını açıklamış ve bu kararın “kesin ve nihai” olduğunu vurgulamıştı. Yeni imzalanan kararname, bu açıklamanın resmî zemine taşınması olarak değerlendiriliyor.
Yaptırım kararı sonrası müzakere mesajı
Kararnamenin imzalanmasından yalnızca saatler sonra Trump’tan dikkat çeken bir açıklama geldi. Washington’dan Florida’ya giderken gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran’la yürütülen temaslardan memnun olduğunu belirterek, görüşmelerin “oldukça olumlu” ilerlediğini söyledi. Tarafların haftaya yeniden bir araya gelmesinin planlandığını açıkladı.
Trump, İran’ın anlaşma yapma konusunda geçmişe kıyasla daha istekli davrandığını savunurken, nükleer silah konusunun kırmızı çizgi olduğunu tekrarladı.
Askerî mesaj ve sert uyarı
ABD Başkanı, İran’a yakın bölgelere güçlü bir donanma konuşlandırıldığını da hatırlatarak, “Yakında orada olacaklar, sürecin nasıl sonuçlanacağını göreceğiz” ifadelerini kullandı. Öte yandan, anlaşma sağlanamaması halinde sonuçların “çok sert” olacağını söyleyerek Tahran yönetimini bir kez daha uyardı.
Umman arabuluculuğunda temaslar sürüyor
İran ile ABD arasındaki son görüşmeler, Umman’ın arabuluculuğunda Maskat’ta gerçekleştirilmişti. Tarafların bu görüşmeleri olumlu bir başlangıç olarak değerlendirdiği ve müzakerelerin devamı için ortak irade ortaya koyduğu kamuoyuna yansımıştı. Uzmanlara göre, Trump’ın aynı anda hem yaptırım kararını devreye alması hem de diplomasi kapısını açık tutması, önümüzdeki dönemde İran-ABD hattında tansiyonun dalgalı bir seyir izleyeceğine işaret ediyor.
