Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenleri ve etiket kurallarını yeniden belirledi. Mevcut gıda işletmelerine uyum için 30 Nisan 2027’ye kadar süre tanındı.

Peynir üretiminde hangi bileşenler yasaklandı?

Yeni tebliğle 2015 tarihli düzenleme yürürlükten kaldırıldı. Peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinlerin, nişasta ve nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soya ürünlerinin ve süt yağı dışındaki hayvansal veya bitkisel yağların kullanımı yasaklandı.

Nişasta için çeşnili taze peynirlere özel bir istisna getirildi. Bu ürünlerde nişasta, kıvamı korumak amacıyla teknolojik olarak gerekli miktarda kullanılabilecek.

Telemesi haşlanmamış peynirlerde dört ay olgunlaştırma şartı

Çiğ sütten veya hafif bir ısıl işlem olan termizasyon uygulanmış sütten üretilen ve telemesi haşlanmayan peynirler, en az dört ay olgunlaştırıldıktan sonra satışa sunulabilecek. Olgunlaştırılmadan piyasaya verilecek peynirlerde ise sütün en az pastörizasyona eşdeğer bir ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.

Pastörizasyona eşdeğer bir işlem uygulanmamış çiğ veya termize sütten yapılan ve telemesi haşlanmayan peynirlerde, “çiğ sütten üretilmiştir” ibaresi zorunlu olacak. İbare, ürün adıyla aynı yüzeyde ve en az 3 milimetre büyüklüğünde yazılacak.

Peynir etiketlerinde “köy peyniri” ve “doğal peynir” yazılamayacak

Etiketlerde “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi nitelemeler kullanılamayacak. Ürünün yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak, olgunlaştırma süresi de etikette yer alacak.

Farklı hayvan türlerine ait sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde süt türleri, kullanım miktarına göre çoktan aza doğru sıralanacak. Toplam çeşni oranı, çeşnili peynirlerde yüzde 6’yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15’i aşamayacak. İlave şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerde şeker oranı da etikette belirtilecek.

“Eski” ibaresi, en az 120 gün olgunlaştırılan kaşar peynirlerinde kullanılabilecek. “Sürülebilir”, “ultrafiltrasyon”, “üçgen” ve “tost, pizza yapımında kullanılabilir” gibi ifadeler ise ürün adından daha büyük yazılmadığı ve tek başına ürün adı olarak kullanılmadığı ya da bu izlenimi oluşturmadığı sürece etikette yer alabilecek.

İşletmeler için son uyum tarihi 30 Nisan 2027

Peynirlerin depolama, taşıma ve piyasaya arz sırasında 10 °C’nin altında tutulması gerekecek. Eritme peynirinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye arz edilmesi de yasaklandı.

Mevcut işletmelerin 30 Nisan 2027’ye kadar yeni kurallara uyum sağlaması gerekiyor. Bu tarihten önce piyasaya sürülen peynirler raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek. Düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri ise 30 Nisan 2027’den sonra piyasada bulundurulamayacak.